Nội dung trên được Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đưa ra tại chương trình Thủ tướng trao đổi, thảo luận với đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, sáng 5/6.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh.
Nhiệm vụ chiến lược
Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết những vấn đề liên quan đến nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và nhà ở cho thuê là những nội dung rất thiết thực, cấp bách, nhận được sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước cũng như đông đảo người lao động hiện nay.
Theo Bộ trưởng, đến hết năm 2025, cả nước đã và đang triển khai xây dựng khoảng 720.000 căn nhà ở, trong đó có 180.000 căn nhà ở xã hội đã hoàn thành, đáp ứng nhu cầu của khoảng 180.000 hộ gia đình.
Riêng trong 5 tháng đầu năm 2026, các địa phương trên cả nước đăng ký triển khai khoảng 158.000 căn hộ. Hiện đã và đang xây dựng khoảng 91.200 căn nhà ở xã hội, bao gồm cả nhà ở cho thuê.
Mặc dù kết quả đạt được cơ bản đáp ứng và có khả năng vượt các chỉ tiêu kế hoạch đề ra, song ông Trần Hồng Minh cũng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế cần tiếp tục được tháo gỡ.
Cụ thể, trong khi phân khúc nhà ở thương mại đang có dấu hiệu dư thừa thì phân khúc nhà ở phù hợp với người thu nhập thấp vẫn còn thiếu hụt. Thị trường bất động sản vẫn tồn tại tình trạng lệch pha giữa cung và cầu.
Bên cạnh đó, các sản phẩm nhà ở thời gian qua chủ yếu tập trung vào phân khúc để bán, trong khi nhà ở cho thuê dài hạn chưa được quan tâm tương xứng. Giá nhà ở thương mại hiện vẫn ở mức cao so với thu nhập bình quân của người lao động.
" Trong tiềm thức của phần lớn người dân hiện nay vẫn tồn tại tâm lý muốn mua nhà để có quyền sở hữu hơn là thuê nhà dài hạn ", Bộ trưởng nói và nhấn mạnh phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội và nhà ở công nhân là nhiệm vụ mang tính chiến lược, đòi hỏi cách tiếp cận căn cơ, lâu dài và sự quyết tâm thực hiện mạnh mẽ, không thể giải quyết trong một sớm một chiều.
Bộ trưởng cho biết ngày 22/5 vừa qua, Văn phòng Trung ương Đảng đã ban hành kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với một số cơ quan về tình hình triển khai Chỉ thị 34 của Ban Bí thư về nhà ở xã hội và định hướng phát triển nhà ở trong thời gian tới.
Tiếp đó, ngày 25/5, Thủ tướng Lê Minh Hưng trực tiếp làm việc với một số địa phương lớn như: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hưng Yên và Thái Bình nhằm triển khai quyết liệt các nội dung của kết luận này, trong đó có nhiệm vụ phát triển nhà ở cho thuê.
Theo Bộ trưởng, phát triển nhà ở cho thuê dài hạn nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở của công nhân, viên chức, người lao động, lực lượng vũ trang và các đối tượng khác trong xã hội.
" Làm sao chuyển tư duy mua nhà để sở hữu sang thuê nhà dài hạn, qua đó bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận chỗ ở phù hợp với khả năng chi trả, đồng thời vận hành theo cơ chế kinh tế thị trường có sự quản lý, điều tiết của Nhà nước ", ông Trần Hồng Minh nói.
Bảo đảm nhà ở cho người thu nhập thấp
Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho rằng việc phát triển phân khúc nhà ở này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giá đất, tiền sử dụng đất, chính sách thuế và các cơ chế ưu đãi tín dụng. Hiện nay, đối với nhà ở xã hội, các cơ chế, chính sách hỗ trợ đã tương đối đầy đủ và cụ thể.
Nhờ các chính sách đó, nhiều địa phương đã triển khai hiệu quả mô hình phát triển nhà ở xã hội kết hợp với nhà ở cho thuê. Tại nhiều khu vực đã được quy hoạch và phê duyệt, doanh nghiệp tích cực đăng ký đầu tư, qua đó phát huy nguồn lực xã hội trong phát triển nhà ở.
Ông Trần Hồng Minh nhấn mạnh, Nhà nước giữ vai trò định hướng và điều tiết, đặc biệt là trong cơ chế giá, nhằm bảo đảm người lao động có thu nhập thấp và thu nhập trung bình có thể mua hoặc thuê nhà ở với mức chi phí phù hợp.
Về nguồn lực đầu tư, theo tư lệnh ngành Xây dựng, không thể chỉ dựa vào ngân sách Nhà nước mà cần huy động đa dạng các nguồn lực xã hội. Tuy nhiên, ngân sách Nhà nước vẫn đóng vai trò dẫn dắt, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng, miễn giảm tiền sử dụng đất, đầu tư hạ tầng kỹ thuật và triển khai các chính sách tín dụng ưu đãi.
" Doanh nghiệp đầu tư lẫn người dân mua hoặc thuê nhà ở xã hội đều được tiếp cận các nguồn vốn vay với lãi suất ưu đãi theo quy định ", Bộ trưởng Trần Hồng Minh nói.
Bộ trưởng lưu ý, việc phát triển nhà ở phải đặt trong tổng thể quy hoạch của từng địa phương. Dù là nhà ở xã hội hay nhà ở cho thuê đều phải đáp ứng đầy đủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn về chất lượng công trình, điều kiện sinh hoạt và yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy.
Bên cạnh đó, các dự án cần được bố trí tại những vị trí thuận lợi, có hệ thống giao thông công cộng, gần khu dân cư, khu công nghiệp, khu đô thị và các trung tâm dịch vụ nhằm bảo đảm điều kiện sinh hoạt cho người dân.
Theo ông Trần Hồng Minh, hiện nay, nhiều dự án nhà ở thương mại đã được quy hoạch đồng bộ với nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Đây cũng là định hướng đang được các địa phương triển khai rộng rãi.
Tái khẳng định phát triển nhà ở cho thuê dài hạn phải được xác định là một chiến lược lâu dài, Bộ trưởng lý giải: " Công nhân và người lao động là lực lượng trực tiếp tạo ra của cải vật chất, đóng góp cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Việc bảo đảm nơi ở ổn định cho người lao động không chỉ là vấn đề an sinh xã hội mà còn là điều kiện quan trọng để nâng cao năng suất lao động và phát triển bền vững ".
Phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội và nhà ở công nhân là nhiệm vụ mang tính chiến lược. (Ảnh minh họa)
Về nhiệm vụ thời gian tới để phát triển nhà ở cho thuê, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục sơ kết việc thực hiện Chỉ thị 34 của Ban Bí thư, đồng thời nghiên cứu sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.
Các địa phương sẽ dùng Quỹ phát triển nhà ở để đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê, Nhà nước phải đứng ra xây nhà góp phần ổn định mặt bằng giá thuê trên thị trường.
" Đối với nhà ở xã hội, mục tiêu trọng tâm vẫn là hoàn thành chỉ tiêu xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030. Theo đăng ký của các địa phương, đến thời điểm hiện tại, tổng số nhà ở xã hội dự kiến triển khai đã đạt khoảng 1,3 triệu căn, đủ khả năng đáp ứng nhu cầu nhà ở cho khoảng 4 triệu công nhân và người lao động trên cả nước ", Bộ trưởng Trần Hồng Minh nói thêm.
