Khu vực eo biển Hormuz. (Ảnh: AP)
Cả hai nước đều không xác nhận có đưa tàu chiến đến eo biển này hay không.
Người phát ngôn của Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington không nói liệu nước này có kế hoạch triển khai lực lượng hải quân đến khu vực hay không, chỉ cho biết Trung Quốc kêu gọi chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch, và rằng “tất cả các bên đều có trách nhiệm đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định và không bị cản trở”.
“Tư cách là một người bạn chân thành và đối tác chiến lược của các quốc gia Trung Đông, Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng cường trao đổi với nhiều bên liên quan, bao gồm cả các bên trong cuộc xung đột, và đóng vai trò xây dựng nhằm giảm leo thang và khôi phục hòa bình”, tuyên bố nêu rõ.
Người phát ngôn của Bộ Quốc phòng Anh cho biết, London “đang thảo luận với các đồng minh và đối tác về nhiều lựa chọn để đảm bảo an ninh hàng hải trong khu vực”.
Ngày 14/3, Tổng thống Trump nhắc lại lời kêu gọi các quốc gia khác hỗ trợ bảo vệ hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.
“Mỹ đã đánh bại và hoàn toàn làm suy sụp Iran, cả về quân sự, kinh tế và mọi thứ khác, nhưng các quốc gia trên thế giới nhận dầu thông qua eo biển Hormuz phải tự chăm lo cho tuyến đường đó, và chúng tôi sẽ giúp - RẤT NHIỀU!”, Tổng thống Trump viết trong bài đăng trên Truth Social.
Ông nói thêm rằng Mỹ sẽ phối hợp với các quốc gia “để mọi thứ diễn ra nhanh chóng, suôn sẻ và tốt đẹp”, và rằng điều này “đáng lẽ phải luôn là nỗ lực của cả một đội, và giờ đây sẽ như vậy”.
Iran cảnh báo cứng rắn
Cũng trong ngày 14/3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phủ nhận các thông tin cho rằng Tehran đã đóng hoàn toàn eo biển Hormuz. Ông khẳng định tuyến đường chỉ bị chặn đối với các tàu có quan hệ với Mỹ và Israel.
“Chỉ đóng đối với tàu và tàu chở dầu của Mỹ và Israel, không phải với các nước khác”, ông Araghchi nói.
Ngoại trưởng Iran cũng cảnh báo chính sách của Nhà Trắng đang “mời gọi rắc rối thay vì ngăn chặn nó”.
“Chiếc ô an ninh mà Mỹ quảng bá đã chứng tỏ đầy lỗ hổng. Mỹ giờ đang cầu xin các nước khác, thậm chí cả Trung Quốc, giúp họ làm cho Hormuz an toàn”, ông Araghchi Abbas viết trong bài đăng trên mạng xã hội X.
Kể từ khi xung đột ở Trung Đông bắt đầu 2 tuần trước, ít nhất 17 tàu đã bị tấn công trong và xung quanh vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và vịnh Oman, theo số liệu của cơ quan giám sát thương mại hàng hải Vương quốc Anh.
Trong khi đó, chỉ huy Hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran Aziz Reza Tangsiri chế giễu lời kêu gọi của ông Trump.
“Chúng tôi nhắc lại rằng, eo biển Hormuz vẫn chưa bị đóng bằng biện pháp quân sự và chỉ đơn giản là đang được kiểm soát”, ông Tangsiri viết trên mạng xã hội X.
Tình trạng gián đoạn vận chuyển dầu khí qua eo biển Hormuz gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu mà chính quyền Mỹ đang vật lộn để kiểm soát.
Sau cuộc họp của G7 tuần trước, Tổng thống Emmanuel Macron cho biết Pháp ủng hộ một liên minh tàu hải quân để đảm bảo tự do đi lại qua điểm nghẽn năng lượng quan trọng này, nhưng nhấn mạnh cần có tổ chức và điều phối, điều có thể mất vài tuần.
Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cũng bày tỏ quan điểm tương tự, cho biết các cuộc thảo luận về eo biển vẫn đang ở giai đoạn sơ bộ, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải giảm leo thang trước.
Trong một diễn biến khác, Iran cảnh báo sẽ nhắm vào dầu mỏ, năng lượng và các cơ sở hạ tầng khác có liên hệ với Mỹ trên khắp Trung Đông nếu nhiều cơ sở tương tự của Iran tiếp tục bị tấn công.
Nếu các cơ sở năng lượng của Iran bị tấn công, “tất cả cơ sở hạ tầng dầu mỏ, kinh tế và năng lượng thuộc các công ty dầu mỏ trên khắp khu vực có cổ phần của Mỹ hoặc hợp tác với Mỹ sẽ bị phá hủy và biến thành tro bụi”, hãng thông tấn Fars dẫn lời người phát ngôn Bộ Tổng tham mưu các lực lượng vũ trang Iran tuyên bố ngày 14/3.
Cùng ngày, Iran đã đưa ra cảnh báo đối với dân thường ở UAE, kêu gọi họ tránh xa các cảng chính của quốc gia này.
Quân đội Iran tuyên bố họ có “quyền chính đáng” để nhắm vào UAE, đặc biệt là “các điểm phóng tên lửa Mỹ tại các cảng vận tải, cầu cảng và các căn cứ quân sự của Mỹ”.
Tối 14/3, một nguồn tin an ninh cho biết các lực lượng dân quân thân Iran đã tấn công một nhà máy lọc dầu ở Erbil, Iraq, bằng máy bay không người lái.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran kêu gọi Mỹ di dời các nhà máy công nghiệp của mình ra khỏi khu vực và yêu cầu dân thường sơ tán khỏi các khu vực gần các cơ sở “mà người Mỹ có cổ phần” để tránh “bất kỳ tổn hại nào”, truyền thông nhà nước Iran đưa tin.
