Xác chiếc máy bay hạng nhẹ rơi xuống đất sau khi đâm vào tòa nhà CITIC Tower cao nhất Bắc Kinh. (Ảnh: SCMP)
Giới chức Trung Quốc xác nhận trong vụ chiếc máy bay 2 chỗ lao vào tòa nhà gần đường Vành đai 3 phía đông hôm 26/6 khiến phi công thiệt mạng và 13 người bị thương. Trên máy bay không có hành khách.
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh “nền kinh tế tầm thấp” được Chính phủ Trung Quốc xác định là lĩnh vực mới nổi. Khái niệm này đề cập đến các hoạt động, dịch vụ và ngành kinh doanh diễn ra trong vùng trời ở độ cao dưới 1km, bao gồm thiết bị bay không người lái (drone).
Ông Li Wei - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu chống khủng bố thuộc Viện Nghiên cứu Quan hệ quốc tế đương đại Trung Quốc, cho rằng lực lượng chức năng gần như không có đủ thời gian để phản ứng trong những tình huống như vụ việc vừa xảy ra.
“Khi chiếc máy bay dân dụng chệch khỏi đường bay và hướng về khu vực nội đô, tốc độ của nó sẽ rất cao, khiến cơ quan kiểm soát không lưu và hệ thống nhận dạng phòng không có rất ít thời gian để phản ứng”, ông nói.
Theo ông Li, xác định “ý đồ” của chiếc máy bay là việc vô cùng khó khăn. Nếu điều đó không thể thực hiện được, có thể do thiết bị phát đáp (transponder) bị tắt, chiếc máy bay sẽ bị coi là một mối đe dọa. Tuy nhiên, cách xử lý tình huống như vậy là bài toán nan giải.
“Việc bắn hạ máy bay dân sự trên khu vực đô thị đông dân cư có thể gây ra những mối nguy hiểm nghiêm trọng dưới mặt đất và gây hoảng loạn. Vì vậy, những người hoạch định chính sách chắc chắn phải đánh giá rủi ro”, ông nói.
Theo nhà nghiên cứu này, vụ việc cho thấy rõ ràng đã tồn tại lỗ hổng trong công tác quản lý và phối hợp giữa các cơ quan liên quan.
Ông Li kêu gọi rà soát lại trình độ chuyên môn cũng như tâm lý của toàn bộ nhân sự ngành hàng không, đồng thời tăng cường công tác quản lý, nhận dạng máy bay và chuẩn bị phương án ứng phó khẩn cấp.
Đến ngày 29/6, các phương tiện đã được phép lưu thông trên những tuyến đường chính gần tòa tháp Citic Tower, người đi bộ cũng có thể tiếp cận khu vực hiện trường. Cảnh sát vẫn tuần tra xung quanh. Những ô cửa sổ của tòa nhà bị hư hại sau vụ đâm máy bay đã được thay mới.
Sáu trường đào tạo phi công trên cả nước, trong đó có hai trường tại Bắc Kinh, cho biết vẫn tiếp nhận đăng ký học viên nhưng chưa tổ chức bất kỳ khóa huấn luyện nào trong thời gian tới.
Các trường cho biết sau vụ tai nạn, chính quyền đã yêu cầu đình chỉ hoạt động của các sân bay phục vụ máy bay hạng nhẹ trên toàn quốc để “chấn chỉnh”, đồng thời bắt buộc triển khai huấn luyện an toàn.
“Không ai biết khi nào chúng tôi mới được bay trở lại. Chúng tôi phải chờ chỉ đạo từ cấp trên”, ông Yang, quản lý một trường đào tạo phi công tư nhân ở thành phố Hồ Châu, tỉnh Chiết Giang, cho biết.
Citic Tower nằm ở trung tâm khu thương mại của quận Triều Dương. Đến giờ vẫn chưa rõ vì sao chiếc máy bay huấn luyện có thể bay quãng đường lên tới khoảng 60km, xuyên qua thành phố để tiến vào khu trung tâm thương mại vốn là khu vực cấm bay.
Vụ việc đã làm dấy lên nhiều tranh luận về công tác quản lý hàng không chung của Trung Quốc.
Năm 2025, CAAC phạt một công ty ở Thâm Quyến 75.000 tệ (khoảng 11.000 USD) vì điều khiển trực thăng khi chưa được cấp phép.
Theo số liệu của Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc, tính đến năm 2025, Trung Quốc có 3.140 máy bay hạng nhẹ đã đăng ký và 513 sân bay phục vụ loại hình này.
Chính quyền thủ đô Bắc Kinh đặt mục tiêu đến năm 2027 sẽ xây dựng, thông qua các công nghệ như hệ thống cảnh báo sớm và nhận dạng, năng lực bảo đảm an ninh và đối phó đối với mọi loại thiết bị bay không người lái cũng như các phương tiện bay tầm thấp, tốc độ chậm và kích thước nhỏ.
