Trào lưu mới nổi ở Cuba

Đường phố ở Havana giờ đây gần như vắng bóng xe buýt và ô tô, ngoại trừ một vài chiếc xe mui trần cổ điển đầy màu sắc của Mỹ chở những du khách hiếm hoi vẫn còn đến thăm hòn đảo.

Tờ El Pais (Tây Ban Nha) ngày 22/3 đưa tin, việc không có dầu mỏ đang ảnh hưởng đến mọi khía cạnh trong cuộc sống hàng ngày của người dân Cuba.

Đường phố ở thủ đô Havana giờ đây gần như vắng bóng xe buýt và ô tô, ngoại trừ một vài chiếc xe mui trần cổ điển đầy màu sắc của Mỹ chở những du khách hiếm hoi vẫn còn đến thăm hòn đảo này.

“Xe đạp là phương tiện giao thông chính của người dân Cuba”, Yoan - một cư dân 52 tuổi - nói. Ông nhớ lại rằng, trước những năm 1990, xe đạp là hàng Liên Xô. Sau đó, xe đạp Trung Quốc bắt đầu tràn vào. “Đây từng là một đất nước tràn ngập xe đạp.”

"Đạp xe như một lối sống"

Theo El Pais, từ năm 2015, nhà khoa học máy tính Yasser González Cabrera - người sáng lập dự án Citykleta ở Havana, vốn di cư từ Isla de la Juventud đến Havana để học tập - đã tổ chức các sự kiện liên quan đến xe đạp trong thành phố, chẳng hạn như “Bicicletear La Habana” (“Đạp xe Havana”), diễn ra vào ngày Chủ nhật đầu tiên của mỗi tháng. Vào thời kỳ đỉnh cao, sự kiện này đã thu hút tới 200 người đi xe đạp. Động lực của anh là lan tỏa những lợi ích của phương tiện giao thông này.

“Xe đạp là sự tự chủ và tự do”, anh khẳng định. “[Đi xe đạp] đã mang lại cho tôi rất nhiều điều.”

Hoạt động giáo dục của Citykleta hiện là trụ cột chính của dự án, vì các tour xe đạp trong thành phố đã bị tạm dừng do thiếu khách du lịch. Cùng với những người trẻ tuổi đầy nhiệt huyết khác, Yasser điều hành hoạt động “Học đi xe đạp”, được tổ chức vào mỗi chiều các ngày trong tuần tại một công viên ở khu Vedado của Havana, nơi 12 người được dạy cách đi xe đạp.

“Chúng tôi đặt mục tiêu 100 người… và hiện đã có hơn 250 người đăng ký”, anh nói, có chút choáng ngợp nhưng rõ ràng là rất vui.

Mặc dù hầu hết người học đi xe đạp đến từ khu phố này, nhưng cư dân Havana từ các quận xa hơn như Diez de Octubre và Boyeros cũng đã đăng ký. Và còn một điều thú vị nữa: 84% là phụ nữ.

Dayelis là một cô gái 20 tuổi đang theo học ngành kế toán và tài chính tại Đại học Havana. Cô đã muốn học đi xe đạp từ lâu. Và gần đây, cuối cùng cô cũng quyết định thực hiện điều đó.

“Tôi thấy mọi người đạp xe trên đường phố và tôi nghĩ điều đó thật tuyệt… và tôi thích cảm giác tốc độ khi xuống dốc. Thật là phấn khích”, Dayelis nói.

Mặc dù sống gần trường đại học, Dayelis vẫn hình dung việc mình được đạp xe đến lớp. Nhưng trên hết, cô tưởng tượng mình sẽ đạp xe quanh thành phố và kết thúc bằng việc ngắm hoàng hôn trên đại lộ Malecón.

El Pais đưa tin, Citykleta quảng bá xe đạp không chỉ như một phương tiện giao thông hiệu quả mà còn như một cách để tiếp cận các hoạt động giải trí.

“Có rất nhiều điều có thể [trải nghiệm] được bằng xe đạp”, Yasser nói. Ví dụ, khám phá những không gian xanh trong thành phố, hoặc đi biển để bơi và sau đó ăn kem. “Việc lên kế hoạch hai hoặc ba việc trong một buổi chiều bằng xe buýt là điều không thể”, anh giải thích, “nhưng với xe đạp thì rất dễ dàng.”

Yasser lấy cảm hứng từ các tổ chức xe đạp ở Bỉ và Mỹ (Pro Velo và Liên đoàn Xe đạp Mỹ) rồi phát triển chương trình riêng của mình cho Havana. Anh đã trình bày dự án với Đại sứ quán Đức, và được cung cấp 12 chiếc xe đạp, một xe đạp chở hàng, một bộ dụng cụ sửa chữa và khóa.

Nhờ những trang thiết bị đó, sáng kiến Citykleta hiện đã đi vào hoạt động. Tuy nhiên, Yasser lo ngại về việc làm thế nào để duy trì nó lâu dài. Bên cạnh chi phí bảo dưỡng xe đạp và phí thuê gara, anh còn phải trả tiền, mặc dù chỉ mang tính tượng trưng, cho các huấn luyện viên, như Daniel, 23 tuổi, người tìm thấy “niềm hạnh phúc, sự tĩnh lặng và bình yên” vào thời điểm diễn ra hoạt động dạy học này trong ngày. Daniel thích cộng đồng mà Citykleta đã tạo ra.

Elisa và Ernesto — lần lượt 55 và 59 tuổi — đang quan sát lớp học. Họ là mẹ và cha dượng của Dayelis. Ernesto vẫn thường xuyên đi xe đạp. Vài năm trước, ông đã nhận được một chiếc xe đạp Shimano do anh trai gửi sang từ Mỹ. Ông đã lắp thêm yên xe để có thể chở vợ đi cùng. Cả hai đều làm việc ở một khu vực và cùng nhau đi làm bằng xe đạp trên quãng đường khoảng 15 km. “Ô tô quá đắt, không thể chịu nổi”, Ernesto nói. “Hơn nữa, xe đạp giúp bạn có thêm năng lượng.”

Anette, 39 tuổi, cũng quan sát lớp học với vẻ tò mò. Cô nói rằng mình đang nghĩ đến việc đăng ký, bởi vì mặc dù cô có ô tô, nhưng lượng xăng ở nhà chỉ đủ “dùng trong một tháng”. Khi hết xăng, cô thở dài, “Tôi sẽ phải đi xe đạp hoặc xe máy điện… vì vậy, tôi phải học sớm thôi.”

Isabel - một cựu công chức Cuba - chỉ ra rằng: “Nhiều người đang phủi bụi những chiếc xe đạp cũ của họ để sử dụng lại.”

Mặc dù thừa nhận rằng đạp xe là một lựa chọn tốt trong bối cảnh hiện tại, nhưng Yasser nói rằng: “Tôi muốn quảng bá đạp xe như một lối sống, như một công cụ cho cuộc sống giúp bạn có được những thứ mà hiện tại bạn chưa có.”