Nhiều nước đã bày tỏ sự ủng hộ đối với các sứ mệnh đa quốc gia nhằm bảo đảm tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz được thông suốt. Theo hãng tin Yonhap, Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Ahn Gyu-back ngày 13-5 cho biết nước này sẽ xem xét việc đóng góp theo từng giai đoạn vào sáng kiến khôi phục an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz do Mỹ dẫn đầu. Ông Ahn nói thêm rằng các biện pháp khả thi được Hàn Quốc tính đến bao gồm tuyên bố ủng hộ, triển khai nhân sự, chia sẻ thông tin và cung cấp khí tài quân sự, dù khả năng tham gia quân sự trực tiếp hiện chưa được thảo luận cụ thể.
Cùng ngày, truyền thông Úc đưa tin nước này sẽ triển khai một máy bay trinh sát công nghệ cao Boeing E-7 Wedgetail để tham gia sứ mệnh đa quốc gia do Anh và Pháp dẫn đầu nhằm bảo vệ hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles cho biết vai trò của nước này trong chiến dịch sẽ hoàn toàn mang tính phòng thủ, đồng thời nhấn mạnh việc triển khai nhằm hỗ trợ các nỗ lực ngoại giao và giảm nguy cơ leo thang căng thẳng.
Ông Marles đưa ra tuyên bố trên tại một cuộc họp trực tuyến do Anh và Pháp đồng tổ chức và có sự tham gia của bộ trưởng quốc phòng hơn 40 quốc gia hôm 12-5. Trong cuộc họp này, Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cũng công bố kế hoạch cử một tàu khu trục đến Trung Đông để sẵn sàng tham gia mọi nhiệm vụ bảo đảm an ninh eo biển Hormuz. Ngoài ra, đóng góp của Anh sẽ còn bao gồm các hệ thống dò tìm thủy lôi tự động, năng lực chống thiết bị bay không người lái và các chuyên gia rà phá bom mìn.
Tàu sân bay Charles de Gaulle của Pháp đến Djibouti hồi đầu tháng 5-2026 Ảnh: Lực lượng Tuần duyên Djibouti
Cùng ngày, Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas tuyên bố rằng khối này có thể mở rộng sứ mệnh bảo vệ hoạt động hàng hải tại biển Đỏ sang cả eo biển Hormuz sau khi xung đột Trung Đông kết thúc. Bà Kallas cũng cho biết một số quốc gia thành viên EU đã cam kết đóng góp thêm tàu chiến cho sứ mệnh này. Riêng Pháp đã triển khai tàu sân bay đến vịnh Aden, qua đó đưa lực lượng nước này tiếp cận các tuyến hàng hải vùng Vịnh. Hải quân Pháp cho biết việc triển khai này nằm trong khuôn khổ sáng kiến an ninh hàng hải chung với Anh nhằm bảo vệ hoạt động thương mại và tăng cường năng lực tự chủ tác chiến của châu Âu.
Song song đó, một bản dự thảo nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc kêu gọi bảo đảm quyền tự do hàng hải qua eo biển Hormuz đã nhận được sự đồng bảo trợ của 112 nước. Theo đài Al Jazeera, diễn biến này cho thấy mức độ quan ngại rộng khắp của cộng đồng quốc tế trước việc tuyến hàng hải quan trọng này bị phong tỏa. Dự thảo nghị quyết trên do Bahrain và Mỹ đệ trình nhằm bảo vệ các tuyến đường thủy quốc tế, hoạt động vận tải thương mại và nguồn cung năng lượng, đồng thời bảo đảm an toàn cho các thủy thủ.
Đây là dự thảo nghị quyết thứ 2 liên quan eo biển Hormuz mà Bahrain đưa ra trước Hội đồng Bảo an. Dự thảo đầu tiên - được trình hồi tháng trước - đã bị Trung Quốc và Nga phủ quyết. Cả hai nước này đều bày tỏ sự dè dặt đối với dự thảo mới dù hiện vẫn chưa rõ liệu họ có tiếp tục sử dụng quyền phủ quyết nếu văn kiện này được đưa ra bỏ phiếu hay không.
Gánh nặng chi phí năng lượng gia tăng
Giá tiêu dùng tại Mỹ đã tăng tháng thứ 2 liên tiếp, cũng như ghi nhận mức tăng hằng năm cao nhất trong gần 3 năm qua trong bối cảnh giá năng lượng tăng vọt sau cuộc xung đột Mỹ - Iran. Cục Thống kê Lao động Mỹ ngày 12-5 cho biết chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 0,6% trong tháng 4 sau khi đã tăng 0,9% trong tháng 3. Nếu so với cùng kỳ năm trước, con số này tăng 3,3%, mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 5-2023. Đà tăng này chủ yếu đến từ giá năng lượng leo thang, trong đó giá xăng tăng 5,4%. Nếu tính theo năm, giá năng lượng đã tăng 17,9%, trong đó giá xăng tăng tới 28,4%.
Sự gia tăng nói trên khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) gặp khó khăn trong việc cân bằng giữa mục tiêu việc làm và kiểm soát lạm phát. Đây cũng là thách thức không nhỏ đối với ông Kevin Warsh - người dự kiến trở thành Chủ tịch FED tiếp theo và sẽ chủ trì cuộc họp chính sách tiền tệ trong 2 ngày 16 và 17-6. Tại cuộc họp hôm 29-4, FED đã giữ nguyên mức lãi suất ở phạm vi 3,5% - 3,75%. Tình hình hiện tại, cùng với dữ liệu gần đây cho thấy thị trường lao động Mỹ vẫn rất mạnh, làm tăng kỳ vọng FED sẽ không cắt giảm lãi suất trong năm nay do lo ngại lạm phát có thể tăng trở lại đột ngột.
Trong tuyên bố gửi đến đài Al Jazeera, Nhà Trắng cho biết việc tăng giá nói trên có thể chỉ là tạm thời. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12-5 cho biết ông không xem xét đến gánh nặng kinh tế mà người dân Mỹ đang phải chịu do cuộc xung đột khi đàm phán với Iran. Theo đài NBC News, nhà lãnh đạo này nhấn mạnh điều quan trọng nhất khi ông nói về Iran là nước này không thể sở hữu vũ khí hạt nhân. Theo số liệu của Trường Quan hệ Quốc tế và Công chúng Watson thuộc Đại học Brown (Mỹ), cuộc xung đột Trung Đông khiến người dân Mỹ gánh thêm khoảng 38,1 tỉ USD chi phí năng lượng.
Xuân Mai
