Michael Bär luôn tự hào rằng nghiệp ngân hàng đã ngấm vào máu thịt. Là hậu duệ đời thứ tư của người sáng lập đế chế Julius Baer, ông trưởng thành giữa kỷ nguyên vàng của ngân hàng tư nhân Thụy Sĩ - thời kỳ mà bức màn bảo mật và sự an toàn tuyệt đối là thỏi nam châm thu hút giới siêu giàu toàn cầu, bao gồm cả những thực thể mờ ám muốn né tránh sự kiểm soát.
Ngân hàng do ông thành lập năm 2018 từng được kỳ vọng là luồng gió mới thay thế cho những định chế cũ kỹ. Giữa bối cảnh các ông lớn đang tháo chạy khỏi những mảng kinh doanh rủi ro để tránh đòn trừng phạt của Mỹ, MBaer tự tin nhảy vào thị trường ngách này.
Tuy nhiên, chưa đầy một thập kỷ sau, MBaer Merchant Bank buộc phải thanh lý. Số phận của nó đã bị định đoạt khi Bộ Tài chính Mỹ tung ra “vũ khí tối thượng”: Điều khoản 311. Đây là quyền năng cho phép Washington cô lập hoàn toàn một ngân hàng khỏi hệ thống tài chính toàn cầu nếu bị gắn mác “mối quan ngại rửa tiền hàng đầu”.
“Điều khoản 311 rất hiếm khi được sử dụng, nhưng một khi đã rút ra, đó chính là nụ hôn tử thần,” Tom Keatinge, chuyên gia tại Viện RUSI (Anh), khẳng định.
Mặc dù MBaer tự quảng bá là ngân hàng được vận hành “bởi doanh nhân, vì doanh nhân”, Washington lại phơi bày một sự thật trần trụi: Đây là kênh dẫn vốn huyết mạch cho những thực thể bị trừng phạt nặng nề nhất.
Theo tuyên bố của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent: “MBaer đã tuồn hơn 100 triệu USD qua hệ thống tài chính Mỹ thay mặt cho các đối tượng bất chính”. Sự sụp đổ này không chỉ là dấu chấm hết cho một cái tên gia tộc, mà còn là đòn giáng mạnh vào nỗ lực làm sạch hình ảnh ngành tài chính kéo dài hơn 10 năm của Thụy Sĩ.
Mạng lưới Thi hành Tội phạm Tài chính Mỹ (FinCen) cáo buộc MBaer là “nút tiếp cận trọng yếu với đồng USD” cho các đối tượng bất hợp pháp thông qua ba mặt trận nhạy cảm. Các điều tra viên chỉ ra một kịch bản lặp đi lặp lại: Các mạng lưới này sử dụng cấu trúc công ty “vỏ bọc” nhiều lớp, thông qua trung gian và các giao dịch xuyên biên giới phức tạp. Tất cả đều dựa trên sự “sẵn lòng” xử lý của MBaer.
Tại Thụy Sĩ, cách xử lý vụ việc bị giới chuyên gia gọi là một sự “hổ thẹn”. Trong khi Cơ quan Giám sát Thị trường Tài chính Thụy Sĩ (Finma) loay hoay điều tra và bị kìm chân bởi các thủ tục kháng cáo kéo dài, Mỹ đã hành động cực kỳ quyết liệt và nhanh chóng.
Cuộc điều tra sau đó cho thấy một con số gây sốc: 98% tài sản đổ vào MBaer đến từ những khách hàng thuộc nhóm rủi ro cao. Bất chấp những nỗ lực muộn màng của Michael Bär trong việc cải tổ bộ máy, “bản án” từ Washington đã đóng sập mọi cánh cửa.
Hiện tại, trụ sở của MBaer tại Zurich vẫn sáng đèn, nhưng các giao dịch đã đóng băng. Thông báo trên website của hãng ghi rõ: “Không thể hoàn trả tiền cho khách hàng” do ngân hàng đã bị cắt đứt khỏi hệ thống thanh toán liên ngân hàng.
“Đó là một chương buồn của lịch sử ngân hàng Thụy Sĩ,” một người quen của Bär chia sẻ. “Dưới áp lực khổng lồ của thời đại mới, những cái tên gia tộc lừng lẫy nhất cũng có thể gục ngã nếu chọn sai con đường.”
Theo: Financial Times
