SoftBank đang thử thách một trong những “giới hạn vay nợ” do chính mình đặt ra khi cam kết rót thêm 30 tỷ USD vào OpenAI, bước đi được cho là có nguy cơ khiến các nhà đầu tư vốn đã lo ngại về mức độ tiếp xúc ngày càng lớn của tập đoàn với trí tuệ nhân tạo thêm bất an.
Tập đoàn Nhật Bản đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản (loan-to-value - LTV), tức tỷ lệ nợ ròng so với giá trị danh mục đầu tư, dưới 25% trong điều kiện bình thường. Tuy nhiên, hiện công ty thừa nhận ngưỡng này có thể bị vượt qua trong những tháng tới khi tiếp tục gia tăng đầu tư vào AI.
“Chúng tôi không phủ nhận khả năng trong tương lai có thể tạm thời vượt mức 25%”, Giám đốc tài chính Yoshimitsu Goto nói với Financial Times.
Động thái này là một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy SoftBank sẵn sàng phá vỡ các “lan can tài chính” của chính mình để đặt cược vào OpenAI, bất chấp sự lo ngại ngày càng gia tăng của nhà đầu tư về chi phí, cạnh tranh và lợi nhuận chưa chắc chắn của làn sóng AI.
“Có khoảng 50 tỷ USD cần được thu xếp bao gồm đầu tư vào OpenAI, tái cấp vốn và các khoản khác trong năm 2026”, David Gibson, nhà phân tích tại MST Financial cho biết. “Tỷ lệ LTV chắc chắn sẽ chạm hoặc vượt 25%. Theo tôi, đó mới là câu chuyện, vì thị trường có thể chưa chuẩn bị cho điều này”.
Tỷ lệ LTV của SoftBank đã tăng từ 16,5% lên 20,6% trong quý kết thúc vào tháng 12. Giá cổ phiếu đã giảm hơn 45% kể từ tháng 10 năm ngoái khi nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn với mức độ “đặt cược” vào AI, đặc biệt khi OpenAI phải đối mặt với cạnh tranh ngày càng gay gắt từ Google và Anthropic.
Chênh lệch hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) của SoftBank đã tăng lên mức cao nhất trong gần một năm, trong khi S&P trong tháng này đã hạ triển vọng của tập đoàn xuống mức tiêu cực, với lý do chính là khoản đầu tư vào OpenAI.
Ông Goto cho biết nếu cần, SoftBank sẽ nhanh chóng đưa tỷ lệ LTV trở lại dưới 25% thông qua kết hợp bán tài sản, niêm yết và các hình thức tài trợ có tài sản đảm bảo.
Dù một số người trong nội bộ và cố vấn tỏ ra lo lắng về quy mô tham vọng, CEO Masayoshi Son vẫn tin rằng cần tiếp tục rót tiền để đạt được bước tiến tiếp theo của trí tuệ nhân tạo.
Ông đã đầu tư hơn 34 tỷ USD vào OpenAI để sở hữu khoảng 11% cổ phần, đồng thời đưa công ty này trở thành trung tâm trong tầm nhìn về giai đoạn phát triển tiếp theo của nhân loại.
Ngoài việc tái định hướng quỹ Vision Fund sang AI, Son còn mua các công ty bán dẫn để bổ trợ cho Arm, thâu tóm các doanh nghiệp robot và xây dựng hạ tầng điện cũng như trung tâm dữ liệu tại Mỹ.
Tuy nhiên, theo một số nguồn tin thân cận của Financial Times, dự án trung tâm dữ liệu Stargate trị giá 500 tỷ USD do SoftBank, OpenAI và Oracle hậu thuẫn đã bị thu hẹp quy mô.
Goto cho biết giá trị tài sản ròng hơn 30.000 tỷ yên của tập đoàn mang lại “đạn dược” đáng kể bảng cân đối kế toán để kiểm soát đòn bẩy nếu cần.
“Nếu chúng tôi không làm gì, tỷ lệ LTV có thể tăng lên 26 - 27%. Nhưng với việc sử dụng tài trợ có tài sản đảm bảo, chúng tôi tin tưởng có thể đưa tỷ lệ này trở lại dưới 25%”, ông nói.
Dĩ nhiên, SoftBank sở hữu nhiều tài sản để xoay xở. Tháng này, tập đoàn đã thực hiện thành công IPO công ty thanh toán PayPay với định giá hơn 12 tỷ USD. Tuy nhiên, việc huy động nợ, tài trợ tài sản hay niêm yết đều phụ thuộc vào điều kiện thị trường trong bối cảnh bất ổn địa chính trị đang gây áp lực lên định giá doanh nghiệp.
Gibson cho rằng một vấn đề khác là thị trường nhận ra SoftBank cần huy động vốn, đặc biệt sau khi bán toàn bộ cổ phần Nvidia với giá 5,8 tỷ USD năm ngoái. “Điều đó khiến mọi người nghĩ: À, hóa ra bạn buộc phải bán tài sản… và đó chính là thách thức”, ông nói.
Quan trọng hơn, SoftBank cũng đang kỳ vọng vào khả năng IPO của OpenAI để giảm tỷ lệ đòn bẩy. Việc niêm yết sẽ giúp giảm tỷ trọng tài sản chưa niêm yết trong danh mục của tập đoàn.
S&P cho biết việc hạ triển vọng của SoftBank xuống tiêu cực phản ánh khoản đầu tư bổ sung vào OpenAI, đồng thời cảnh báo rằng “tỷ trọng tài sản chưa niêm yết có thể vượt 50%” so với khoảng 42% vào cuối năm ngoái.
Dù SoftBank vẫn tự tin, một số nhà đầu tư cho rằng việc giá cổ phiếu của chính tập đoàn giảm có thể phản ánh cách thị trường đang định giá lại OpenAI theo thời gian thực.
Cổ phiếu SoftBank từng đạt đỉnh năm ngoái khi nhà đầu tư đổ xô tìm kiếm cơ hội tiếp cận OpenAI khi nhiều nhà phân tích cho rằng startup này có thể đạt định giá hơn 1.500 tỷ USD trong tương lai.
Hiện tại, tỷ lệ LTV đã trở thành “phép thử Rorschach”, tức cách nhìn nhận khác nhau tùy quan điểm đối với SoftBank.
“Nếu bạn không thích SoftBank như một khoản đầu tư, thì việc LTV vượt 25% là vấn đề lớn”, một nhà phân tích tại Tokyo nói. “Nhưng nếu bạn tin SoftBank đang đi đúng hướng với OpenAI, bạn có thể bỏ qua điều đó”.
Về các cam kết ngắn hạn, SoftBank đã thu xếp khoảng 40 tỷ USD các khoản vay cầu nối với các ngân hàng lớn, bao gồm Mizuho. Khoản đầu tư vào OpenAI sẽ được giải ngân thành ba đợt vào tháng 4, tháng 7 và tháng 10.
Một số nhà đầu tư cho rằng các ngân hàng bị hấp dẫn bởi cơ hội tham gia vào thương vụ IPO tiềm năng của OpenAI. Tuy nhiên, Goto nhấn mạnh rằng các khoản vay cầu nối này cho thấy thị trường vẫn tin tưởng vào SoftBank.
“Các ngân hàng gần gũi nhất với chúng tôi hiểu rất rõ toàn bộ kế hoạch đầu tư và tài chính”, ông nói. “Đó là lý do họ đồng ý tham gia tài trợ cầu nối cho khoản đầu tư 30 tỷ USD vào OpenAI trong thời gian ngắn như vậy”.
Theo: Financial Times
