Thái Lan đang cân nhắc cắt giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu nhằm giảm chi phí sinh hoạt đang gia tăng, trong bối cảnh giá dầu toàn cầu tăng mạnh.
Theo báo The Nation của Thái Lan, đề xuất này được đưa ra sau khi một số quốc gia khác đã thực hiện các biện pháp tương tự, trong đó có Việt Nam và Australia, nhằm giảm tác động của giá năng lượng tăng cao đối với người dân và doanh nghiệp.
Tại Thái Lan, Nội các trong cuộc họp đặc biệt ngày 26/3 đã thông qua về nguyên tắc kế hoạch để Bộ Tài chính nghiên cứu việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu, với mục tiêu hạ giá bán lẻ và giảm áp lực lên Quỹ Dầu Nhiên liệu.
Hiện nay, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với dầu diesel là 7,44 baht/lít (khoảng 0,23 USD/lít), trong khi thuế xăng dao động từ 5,85 đến 7,50 baht/lít (khoảng 0,18–0,23 USD/lít), tùy theo loại nhiên liệu sinh học pha trộn.
Bất kỳ việc cắt giảm nào cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu ngân sách. Việc giảm 1 baht/lít sẽ khiến ngân sách Thái Lan giảm thu khoảng 2 tỷ baht/tháng đối với diesel (khoảng 60,8 triệu USD) và 800 triệu baht/tháng đối với xăng (khoảng 24,3 triệu USD). Nếu giảm đồng thời cả hai loại nhiên liệu, tổng số giảm thu sẽ vào khoảng 2,8 tỷ baht/tháng (khoảng 85,1 triệu USD).
Ba kịch bản chính đã được đưa ra:
1.Giảm 3 baht/lít cho cả xăng và diesel sẽ khiến ngân sách giảm thu khoảng 8,4 tỷ baht/tháng (khoảng 255,3 triệu USD), hoặc 6 tỷ baht/tháng (182,4 triệu USD) nếu chỉ áp dụng cho diesel. 2. Giảm 5 baht/lít – tương tự các biện pháp trong giai đoạn xung đột Nga–Ukraine – sẽ khiến ngân sách giảm thu 14 tỷ baht/tháng (khoảng 425,5 triệu USD), hoặc 10 tỷ baht/tháng (304 triệu USD) nếu chỉ áp dụng cho diesel. 3. Giảm 7 baht/lít riêng đối với diesel cũng sẽ khiến ngân sách giảm thu khoảng 14 tỷ baht/tháng (khoảng 425,5 triệu USD).Một nguồn tin từ Bộ Tài chính cảnh báo rằng việc cắt giảm thuế nhiên liệu có thể ảnh hưởng đến tài khóa dài hạn, bởi khoản thu thuế bị mất sẽ không thể thu hồi sau này – khác với cơ chế Quỹ Dầu Nhiên liệu, vốn cho phép chính phủ thu hồi phần trợ giá khi giá dầu thế giới giảm.
Trước đây, Thái Lan đã từng áp dụng cắt giảm thuế trong cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, khiến ngân sách giảm thu hơn 150–160 tỷ baht mỗi năm (khoảng 4,56–4,86 tỷ USD).
Australia và Việt Nam trở thành bài học tham khảo về hạ giá xăng dầu
Trên bình diện quốc tế, Australia đã công bố giảm một nửa thuế nhiên liệu trong ba tháng từ ngày 1/4, giúp giảm giá xăng dầu khoảng 26,3 cent AUD/lít, chấp nhận việc ngân sách giảm thu khoảng 2,55 tỷ AUD (khoảng 1,76 tỷ USD).
Việt Nam cũng đã thực hiện các biện pháp mạnh tay bằng cách cắt giảm nhiều loại thuế đối với xăng, diesel và nhiên liệu hàng không, bao gồm thuế môi trường, VAT và thuế tiêu thụ đặc biệt, giúp giá nhiên liệu giảm ngay. Cụ thể, theo Quyết định 482 được Thủ tướng ban hành ngày 26/3, từ 0h ngày 27/3 đến hết 15/4, mức thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay là 0 đồng một lít. Mức này giảm 1.500-2.000 đồng so với mức đang áp dụng, tùy mặt hàng.
Cùng với đó, xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào. Mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được áp dụng mức 0%.
Theo Bộ Tài chính, với mức thuế như trên, ngân sách nhà nước sẽ giảm thu bình quân khoảng 7.200 tỷ đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, đây là giải pháp cấp bách và hiệu quả nhằm ổn định thị trường xăng dầu, hỗ trợ người dân giảm bớt khó khăn; và thể hiện sự đồng hành của Chính phủ với doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
