Xung đột lan rộng tại Trung Đông đang đẩy thị trường khí đốt toàn cầu trước nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng nhất kể từ năm 2022, khi hoạt động thương mại khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng huyết mạch của thế giới - gần như đã tê liệt.
Dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy hoạt động vận chuyển LNG qua eo biển hẹp này đã gần như dừng lại. Ít nhất 11 tàu chở LNG đi và đến từ Qatar - nhà xuất khẩu lớn thứ hai thế giới - đã phải tạm dừng hành trình để tránh khu vực nguy hiểm. Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) cũng ghi nhận tình trạng tương tự.
Giới phân tích nhận định, căng thẳng quân sự hiện nay tại khu vực có thể gây ra sự xáo trộn lớn nhất cho thị trường năng lượng kể từ khi cuộc xung đột Nga - Ukraine bùng phát cách đây 4 năm. Trung Đông hiện đóng vai trò trọng yếu khi chiếm tới 20% lượng LNG xuất khẩu toàn cầu đi qua "điểm nghẽn" Hormuz. Theo ông Tom Marzec-Manser, Giám đốc phụ trách LNG và khí đốt tại Wood Mackenzie, bất kỳ hoạt động quân sự nào tại eo biển này đều có thể đẩy giá năng lượng tăng vọt.
Trong số các khu vực chịu tác động, châu Á bị đánh giá là đặc biệt dễ tổn thương. Năm 2025, hơn 80% sản lượng LNG của Qatar được xuất sang thị trường này, trong đó Trung Quốc là khách hàng lớn nhất (chiếm gần 1/3 lượng nhập khẩu), tiếp theo là Ấn Độ.
Hiện các nhà nhập khẩu tại Trung Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ đang ráo riết tìm kiếm nguồn hàng thay thế. Tại Nhật Bản, các hãng vận tải lớn như Nippon Yusen, Mitsui OSK Lines và Kawasaki Kisen Kaisha đã chỉ thị cho các đội tàu tránh xa eo biển Hormuz hoặc chờ đợi tại các vùng biển an toàn.
Ở các khu vực khác, Ai Cập đang nỗ lực đẩy nhanh các chuyến hàng nhập khẩu sau khi Israel phải đóng cửa một số mỏ khí đốt do xung đột. Thổ Nhĩ Kỳ cũng có thể buộc phải mua thêm LNG trên thị trường quốc tế nếu nguồn cung qua đường ống từ Iran bị gián đoạn, từ đó gây thêm áp lực lên giá khí đốt đường biển.
Sau hơn một năm duy trì ở mức thấp nhờ nguồn cung dồi dào, giá khí đốt toàn cầu đang đứng trước nguy cơ tăng mạnh. Không chỉ giá giao ngay bị ảnh hưởng, mà các hợp đồng LNG dài hạn – thường liên kết với giá dầu thô – cũng sẽ đắt đỏ hơn khi giá dầu Brent leo thang.
Bà Anne-Sophie Corbeau, chuyên gia tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu (Đại học Columbia), lưu ý rằng gần như không có tuyến đường thay thế khả thi cho eo biển Hormuz. Mặc dù châu Âu ít phụ thuộc trực tiếp hơn châu Á, nhưng mức dự trữ thấp tại khu vực này vẫn khiến thị trường nhạy cảm với các biến động giá.
Nếu xung đột kéo dài, rủi ro đối với sản lượng sẽ tăng nhanh do các cơ sở sản xuất cần xuất khẩu liên tục để duy trì vận hành. Việc không thể giải phóng hàng tồn kho có thể buộc các nhà máy phải cắt giảm công suất, khiến tình trạng thiếu hụt toàn cầu thêm trầm trọng. Trong năm 2025, Qatar đã xuất khẩu 82,2 triệu tấn LNG. Việc một đơn vị sản xuất tại khu liên hợp Ras Laffan của nước này đang bảo trì định kỳ càng khiến lưu lượng cung ứng ra thị trường thêm hạn chế.
