Bộ phim Đại tiệc trăng máu 8 do Miu Lê đóng chính sắp rời rạp với doanh thu 33 tỷ đồng. Đây được xem là con số gây thua lỗ cho nhà sản xuất với mức đầu tư lớn cho dự án này. Khi Miu Lê bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại Cát Bà, Hải Phòng vào ngày 10/5 đến nay, phim bị ảnh hưởng nặng nề. Dù không rời rạp ngay lập tức nhưng doanh thu sụt giảm nghiêm trọng. Đây là thiệt hại kinh tế rõ ràng nhất của một dự án nghệ thuật do sai phạm đời tư từ nghệ sĩ tham gia.
Phim Chốt đơn thay gương mặt Thùy Tiên bằng AI.
Cách đây 1 năm bộ phim Chốt đơn cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Ngày 19/5/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố, bắt tạm giam hoa hậu Nguyễn Thúc Thùy Tiên để điều tra về tội lừa dối khách hàng liên quan vụ việc kẹo Kera. Vụ việc không chỉ tác động đến hình ảnh cá nhân của người đẹp mà còn kéo theo hệ lụy đối với bộ phim Chốt đơn. Theo kế hoạch ban đầu, bộ phim dự kiến ra mắt vào tháng 3/2025. Tuy nhiên, sau những biến động liên quan đến diễn viên chính, ekip buộc phải lùi lịch phát hành đến tháng 8/2025 và áp dụng công nghệ AI trong khâu hậu kỳ để xử lý các phân đoạn liên quan. Dù nỗ lực cứu dự án, bộ phim chỉ đạt doanh thu hơn 5 tỷ đồng trước khi rời rạp sau khoảng 3 tuần công chiếu. Câu chuyện của Chốt đơn thêm một lần cho thấy một thực tế khắc nghiệt của ngành giải trí: đôi khi chỉ một scandal cá nhân cũng đủ khiến cả một dự án lao đao.
Một bộ phim là kết quả lao động của hàng trăm con người, từ nhà đầu tư, đạo diễn, biên kịch, diễn viên đến đội ngũ kỹ thuật và phát hành. Khi một nghệ sĩ vướng scandal, người chịu tổn thất không chỉ là cá nhân đó. Đằng sau mỗi dự án bị trì hoãn, chỉnh sửa hoặc thất bại là những khoản đầu tư lớn, những kế hoạch bị đảo lộn và công sức của cả tập thể. Trong bối cảnh ngành giải trí ngày càng chuyên nghiệp hóa, câu chuyện giữ gìn hình ảnh cá nhân không còn là trách nhiệm riêng của nghệ sĩ mà đã trở thành yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sự sống còn của nhiều dự án và nhiều người phía sau.
Nhà sản xuất luôn ở thế bị động
Nhà sản xuất Hoàng Quân từng thực hiện các phim thực hiện các phim Con cám, Kẻ ăn hồn, Hoàng tử quỷ, Đất đỏ...
Là người trực tiếp tham gia thực hiện các dự án điện ảnh, nhà sản xuất Hoàng Quân, ProductionQ - Creative House cho biết những năm gần đây, việc thẩm định nhân thân nghệ sĩ đã trở thành khâu gần như bắt buộc. "Thực tế, trong hợp đồng với diễn viên từ trước đến nay đều đã có những điều khoản liên quan đến trách nhiệm nghề nghiệp và các rủi ro có thể phát sinh. Những điều khoản đó phần nào giúp bảo vệ đoàn phim và hạn chế thiệt hại khi xảy ra sự cố. Tuy nhiên, khi rủi ro thực sự xảy ra thì không có điều khoản nào có thể bù đắp hoàn toàn mọi tổn thất. Tôi nghĩ điều quan trọng nhất vẫn là ý thức của người nghệ sĩ. Khi đã lựa chọn theo đuổi nghề này và trở thành người của công chúng thì mỗi cá nhân cần cẩn trọng hơn trong hành vi, lối sống và các quyết định của mình. Bởi hiện nay không chỉ khán giả mà cả xã hội đều rất quan tâm và theo dõi từng động thái của người nổi tiếng", ông chia sẻ.
Tuy nhiên, theo ông Quân, mọi quy trình sàng lọc cũng chỉ có thể giảm thiểu chứ không thể loại bỏ hoàn toàn rủi ro. "Thực ra, nhà sản xuất từ trước đến nay luôn ở thế bị động trong những trường hợp nghệ sĩ gặp sự cố ngoài công việc. Chúng tôi không thể kiểm soát một cá nhân 24/24 giờ hay nắm được toàn bộ các hoạt động trong đời sống riêng của họ. Trong quá trình hợp tác, đoàn phim vẫn có những quy trình thẩm định, quan sát và tìm hiểu để đánh giá mức độ phù hợp của diễn viên. Tuy nhiên, có những rủi ro xảy ra ngoài dự liệu và rất khó để lường trước. Những trường hợp vừa qua là ví dụ cho thấy dù có chuẩn bị kỹ đến đâu thì vẫn có những biến cố nằm ngoài khả năng kiểm soát của nhà sản xuất."
Hợp đồng có thể ràng buộc, nhưng không thể cứu mọi thiệt hại
NS ƯT Nguyễn Phương Điền gắn bó với truyền hình nhiều năm, có các phim Cha rơi, Mẹ rơm, Mẹ biển phát sóng trên VTV.
Đạo diễn NSƯT Nguyễn Phương Điền cho rằng bất kỳ nhà làm phim nào cũng mong muốn lựa chọn những gương mặt có hình ảnh tốt, ít rủi ro nhất cho dự án. Các đoàn phim đều có điều khoản hợp đồng liên quan đến trách nhiệm của nghệ sĩ. Tuy nhiên, việc áp dụng trên thực tế lại không hề dễ dàng.
"Khi bỏ tiền đầu tư phim thì ai cũng rào trước đón sau. Chúng tôi luôn muốn tìm những gương mặt chưa có tai tiếng hay các vấn đề pháp lý. Tuy nhiên, khoảng cách từ lúc ghi hình đến khi tác phẩm ra mắt thường kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Không ai có thể lường trước được mọi chuyện. Trong khoảng thời gian đó nếu nghệ sĩ có vấn đề thì nhà sản xuất phải chấp nhận rủi ro.Nói về việc đền bù thiệt hại thì thực hiện rất khó. Dù có điều khoản nhưng khi sự việc xảy ra, những tổn thất về thời gian, kế hoạch phát hành và hình ảnh dự án không phải lúc nào cũng có thể đo đếm bằng tiền", anh cho biết.
Với phim truyền hình, áp lực thậm chí còn lớn hơn vì thời gian quay phim, hậu kỳ và xếp hàng chờ đợi lên sóng khá lâu. "Phim truyền hình phát sóng cho nhiều đối tượng khán giả nên đòi hỏi về nhân thân diễn viên càng lớn. Nếu diễn viên phát sinh vấn đề trong thời điểm phát sóng, các đài hoàn toàn có thể ngưng phát. Đó là áp lực rất lớn đối với ekip", đạo diễn nhấn mạnh.
Chuyên gia truyền thông Trần Xuân Phúc.
Theo chuyên gia truyền thông Trần Xuân Phúc, mức độ ảnh hưởng của scandal phụ thuộc vào vị trí của nghệ sĩ trong dự án. Nếu là vai phụ, nhà sản xuất vẫn có thể chỉnh sửa hoặc cắt bỏ một phần. Nhưng nếu đó là vai chính thì đây là câu chuyện sống còn. Anh cho rằng việc siết chặt các điều khoản hợp đồng là cần thiết, nhưng chưa thể trở thành "lá chắn" tuyệt đối.
"Hiện chưa có cơ chế pháp lý thật sự rõ ràng cho từng mức độ vi phạm của nghệ sĩ. Hơn nữa, đa số nhà sản xuất không muốn kéo mọi việc thành tranh chấp pháp lý vì điều đó có thể tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ dự án và gây thêm khủng hoảng truyền thông", anh nhấn mạnh.
