Thông tin được ông Nikolai Patrushev, trợ lý thân cận lâu năm của Tổng thống Vladimir Putin và hiện đứng đầu Hội đồng Hàng hải Nga, đưa ra trong một cuộc phỏng vấn đăng tải trên báo Kommersant và Finacial Times trích dẫn.
Theo ông Patrushev, Moscow có thể thành lập các “nhóm hỏa lực cơ động” để bảo vệ tàu mang cờ Nga, đồng thời lắp đặt các “phương tiện phòng vệ đặc biệt” ngay trên boong tàu. Phát biểu này cho thấy quyết tâm ngày càng rõ của Nga trong việc đối phó với các cuộc tấn công mà họ cho là do Ukraine tiến hành nhằm vào mạng lưới vận chuyển dầu mỏ ngoài luồng.
Căng thẳng leo thang sau hàng loạt vụ tấn công nhằm vào các tàu liên quan đến Nga. Điện Kremlin cáo buộc Ukraine đứng sau vụ tấn công bằng thiết bị không người lái trên biển khiến tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng
Tàu Arctic Metagaz mang cờ Nga bốc cháy ngoài khơi Libya hồi đầu tháng. Trước đó, Kiev đã nhận trách nhiệm về một vụ tấn công vào tàu chở dầu Qendil ở Địa Trung Hải vào tháng 12, cũng như nhiều vụ việc khác tại Biển Đen.
Trong năm ngoái, Ukraine đã tăng cường đáng kể các cuộc tấn công nhằm vào “hạm đội bóng tối”, chủ yếu tập trung tại Biển Đen - nơi các thiết bị không người lái trên biển của Kiev cũng nhiều lần đánh trúng tàu chiến Nga. Dù gần đây Ukraine không công khai nhận trách nhiệm thêm các vụ tấn công mới, nhưng Moscow cho rằng chiến dịch này vẫn đang tiếp diễn với cường độ ngày càng phức tạp.
Ông Patrushev mô tả đây là một “chiến dịch chưa từng có” do các “cường quốc hải quân hạng hai” tiến hành nhằm vào các chuyến hàng xuất phát từ cảng Nga. Theo ông, tình hình hiện tại buộc Moscow phải có phản ứng mạnh mẽ hơn, không chỉ về quân sự mà còn trong kiểm soát thương mại hàng hải.
Nga hiện theo dõi tất cả các chuyến hàng trên biển theo thời gian thực nhằm ngăn chặn nguy cơ tấn công, đồng thời có thể triển khai hải quân để tăng cường bảo vệ các tàu dân sự. Ngoài ra, Moscow cũng dự kiến siết chặt việc kiểm tra các tàu nước ngoài khi cập cảng Nga và tăng cường kiểm soát đối với hàng hóa xuất khẩu “vì lợi ích quốc gia”.
Ông Patrushev nhấn mạnh: “Chúng tôi nhận thấy rằng các biện pháp chính trị, ngoại giao và pháp lý ngày càng không đủ để ngăn chặn chiến dịch chống lại hoạt động vận tải biển của Nga. Nếu các mối đe dọa mới xuất hiện từ phía châu Âu, chúng tôi sẽ phát triển các biện pháp khác.”
Một điểm đáng chú ý là Nga dường như đang cân nhắc đưa “hạm đội bóng tối” vào sự kiểm soát chính thức. Gần đây, ngày càng nhiều tàu trong mạng lưới này chuyển sang treo cờ Nga, trong bối cảnh phương Tây gia tăng áp lực lên các quốc gia cấp cờ nhằm truy quét hoạt động né tránh trừng phạt.
Theo ông Patrushev, Nga cần xây dựng năng lực vận tải biển độc lập, bao gồm đội tàu thương mại quốc gia, cơ sở đóng và sửa chữa tàu, hệ thống cảng, vận hành và bảo hiểm. Ông thừa nhận một “sai lầm tai hại” trước đây là cho rằng Nga không cần đội tàu quốc gia và có thể tiết kiệm chi phí bằng cách sử dụng cờ của các nước khác.
Bên cạnh đó, phát biểu của ông Patrushev cũng được xem là phản ứng gián tiếp trước tuyên bố của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc triển khai tàu chiến hộ tống các tàu chở dầu nhằm vượt qua sự phong tỏa của Iran tại eo biển Hormuz.
Theo một số nguồn tin, Điện Kremlin đã chia sẻ thông tin tình báo với Iran, bao gồm vị trí các tài sản quân sự Mỹ tại Trung Đông - động thái được cho là tương tự cách Washington hỗ trợ Ukraine.
Dù giá dầu tăng do chiến tranh giúp Nga thu thêm khoảng 150 triệu USD mỗi ngày từ xuất khẩu, ông Patrushev cho rằng lợi ích này chỉ mang tính tạm thời và không thể bù đắp những rủi ro dài hạn, đặc biệt là nguy cơ làm tổn hại quan hệ với các đối tác truyền thống tại Trung Đông.
Trong khi đó, quyết định của Mỹ cho phép vận chuyển dầu Nga bị trừng phạt sang Ấn Độ nhằm hạ nhiệt giá năng lượng toàn cầu lại làm lộ rõ sự chia rẽ giữa Washington và châu Âu trong cách tiếp cận trừng phạt.
Một số chuyên gia cho rằng động thái này có thể vô tình tiếp thêm động lực cho “hạm đội bóng tối” tiếp tục hoạt động.
David Tannenbaum, giám đốc Blackstone Compliance, nhận định quyết định của Mỹ là “khó hiểu” và có nguy cơ “tiếp sức” cho các tàu né tránh trừng phạt, trong bối cảnh cuộc đối đầu trên biển ngày càng trở nên phức tạp và khó kiểm soát.
Theo FT
