Bộ chỉ huy quân sự Mỹ phụ trách khu vực Trung Đông (CENTCOM) cho biết 2 tàu của họ đã đi qua eo biển Hormuz vào giữa tuần này.
Thứ Bảy (11/4), bộ chỉ huy cho biết hai 2 tàu khu trục USS Frank E Peterson và USS Michael Murphy đã "đi qua eo biển Hormuz và hoạt động ở Vịnh Ba Tư nhằm đảm bảo eo biển hoàn toàn không còn thủy lôi do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) gài trước đó".
Trong một tuyên bố, Đô đốc Brad Cooper của Mỹ ca ngợi sự hiện diện của các tàu chiến tại eo biển là một bước ngoặt trong cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran bắt đầu từ 28/2.
“Hôm nay, chúng ta đã bắt đầu quá trình thiết lập một tuyến đường thủy mới, và chúng ta sẽ sớm chia sẻ tuyến đường an toàn này với ngành hàng hải để thúc đẩy lưu thông thương mại tự do”, ông nói.
Iran đã kiểm soát chặt eo biển Hormuz vì cuộc chiến với Mỹ-Israel. Giao thông qua tuyến đường thuỷ vốn từng "gánh" 20% lưu lượng dầu khí toàn cầu bị đình trệ, khiến giá nhiên liệu tăng vọt.
Phản ứng trước thông báo của Mỹ, ông Khatam al-Anbiya, phát ngôn của Bộ Chỉ huy Trung ương thuộc quân đội Iran, đã nhanh chóng bác bỏ tuyên bố của CENTCOM.
Người phát ngôn cho biết: "Chúng tôi hoàn toàn bác bỏ tuyên bố của chỉ huy CENTCOM về việc các tàu Mỹ tiếp cận và đi vào eo biển Hormuz".
Quyết định về việc cho phép bất kỳ tàu thuyền nào đi qua và di chuyển đều nằm trong tay Lực lượng vũ trang của Cộng hòa Hồi giáo Iran. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố sẽ có phản ứng mạnh mẽ đối với bất kỳ tàu quân sự nào đi qua eo biển này", ông nói.
Những lời qua tiếng lại diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Iran đang tiến hành đàm phán tại Islamabad, Pakistan.
Sự kiện này bao gồm một cuộc gặp mặt trực tiếp mang tính lịch sử giữa phái đoàn Mỹ - do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu - và phái đoàn Iran, do Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, dẫn đầu.
Cuộc đàm phán này được khởi động sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ vào thứ Ba (7/4).
Tuy nhiên, cả hai bên vẫn bất đồng về các điểm mấu chốt, bao gồm tương lai chương trình hạt nhân của Iran và việc giải phóng các tài sản bị đóng băng của Iran.
Đặc biệt, các quan chức Mỹ và Iran dường như vẫn bất đồng quan điểm về việc kiểm soát eo biển Hormuz trong tương lai.
Theo thỏa thuận ngừng bắn ban đầu, Iran cho biết sẽ tạm thời mở lại eo biển cho hoạt động vận tải thương mại, mặc dù các quan chức Mỹ lưu ý rằng có sự chậm trễ do sự hiện diện của thủy lôi trong tuyến đường thủy này.
Nhưng Tehran lập luận rằng họ phải duy trì ảnh hưởng của mình đối với eo biển này như một phần của bất kỳ thỏa thuận nào.
Iran cũng cho rằng nước này cần được bồi thường thiệt hại chiến tranh. Họ đề xuất thu phí qua eo biển Hormuz như một phương tiện để thu thập khoản tiền đó.
Ngược lại, Mỹ cho rằng việc Iran tiếp tục kiểm soát tuyến đường thủy này là điều không thể chấp nhận được. Các nhà phân tích đều đánh giá rằng việc kết thúc chiến tranh mà không bao gồm việc mở cửa hoàn toàn eo biển sẽ bị coi là một thất bại chiến lược đối với Mỹ.
Theo Al Jazeera
