Những động thái gần đây của Tổng thống Donald Trump, từ việc rút 5.000 quân khỏi Đức đến việc xem nhẹ các cuộc tấn công vào đồng minh UAE, đã làm dấy lên làn sóng hoài nghi về uy tín của Washington.
Tại châu Âu, căng thẳng đã leo thang. Việc eo biển Hormuz đóng cửa khi xung đột nổ ra đã gây ra một cú sốc năng lượng chưa từng có. Trong đó, các quốc gia châu Âu trở thành bên chịu thiệt hại nặng trong cuộc chiến họ không mong muốn.
Không những vậy, sau khi bị từ chối sử dụng căn cứ quân sự và không phận, ông Trump đã chỉ trích các đồng minh NATO là "lợi dụng" Mỹ và đe dọa từ bỏ cam kết phòng thủ chung. Phản ứng lại, các quốc gia như Đức, Pháp đã bắt đầu tăng chi tiêu quốc phòng và tự phát triển hệ thống vũ khí riêng để giảm bớt sự phụ thuộc vào chiếc "ô" bảo vệ của Mỹ.
Ngay cả trước đó, ông Trump cũng làm lung lay mối quan hệ đồng minh khi tuyên bố áp thuế quan sâu rộng, thúc đẩy việc tiếp quản Greenland, cắt giảm viện trợ quân sự cho Ukraine.
Tình hình tại châu Á và vùng Vịnh cũng không mấy khả quan. Nhật Bản và Hàn Quốc cũng lo ngại trước cuộc chiến tại Iran. Các quốc gia này phụ thuộc nhiều vào dầu mỏ nhập khẩu.
Cựu Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Takeshi Iwaya nhận định: “Điều khiến chúng tôi lo ngại nhất là lòng tin, sự tôn trọng và kỳ vọng đối với đang giảm sút. Điều này có thể phủ bóng lên toàn bộ khu vực”.
Trong khi đó, các quốc gia Ả Rập cảm thấy bị bỏ rơi khi Nhà Trắng từ chối can thiệp mạnh mẽ hơn để bảo vệ cơ sở hạ tầng dầu mỏ trước các đòn tấn công từ Iran.
Trong khi các đồng minh dần tìm lối đi riêng, Nga và Trung Quốc đang lặng lẽ khai thác những khoảng trống chiến lược này. Nga hưởng lợi từ giá dầu vượt ngưỡng 100 USD/thùng, còn Trung Quốc đang nỗ lực xây dựng vị thế một đối tác ổn định để thay thế Mỹ trên trường quốc tế.
Di sản cuối cùng của cuộc chiến Iran có thể không phải là một thỏa thuận hòa bình, mà là sự xoay vần của trật tự thế giới dựa trên các liên minh bền vững mà Mỹ đã dày công xây dựng suốt nhiều thập kỷ qua.
Hiện vẫn chưa rõ liệu cuộc chiến của Trump với Iran có đánh dấu một bước ngoặt vĩnh viễn trong quan hệ của Mỹ với thế giới hay không. Nhưng theo hầu hết các nhà phân tích, những quyết định thất thường của ông Trump có thể đảo lộn trật tự toàn cầu và làm lung lay các liên minh của Mỹ.
Theo Reuters
