Kênh đào Bình Lục – dự án đường thủy tham vọng nhất của Trung Quốc trong nhiều thế kỷ qua – đã bước vào giai đoạn xây dựng cuối cùng và chuẩn bị vận hành thử sớm nhất là vào tháng 9 tới. Tuyến hàng hải đầu tiên của dự án sẽ kết nối các vùng nội địa sầm uất của Trung Quốc với cảng thương mại tự do Hải Nam, truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin.
Siêu kênh đào dài 134 km này bắt đầu từ cửa sông Bình Đường, khu vực hồ chứa nước Tây Tân, thuộc huyện Hoành Châu, Nam Ninh, đi qua trấn Lục Ốc, huyện Linh Sơn, Khâm Châu, cuối cùng đổ ra vịnh Bắc Bộ theo sông Khâm. Vốn đầu tư ước tính là 72,7 tỷ nhân dân tệ (10,7 tỷ USD).
Bình Lục cũng là dự án kênh đào nhân tạo lớn nhất Trung Quốc kể từ sau kênh đào Đại Vận Hà xây dựng hơn 2.500 năm trước. Kênh đào xây dựng theo tiêu chuẩn luồng đường thủy nội địa cấp I, cho phép tàu thuyền trọng tải tới 5.000 tấn lưu thông.
Theo báo cáo đánh giá tác động môi trường, kênh Bình Lục được kỳ vọng sẽ vận chuyển 108 triệu tấn hàng hóa vào năm 2035, tăng lên 130 triệu tấn vào năm 2050. Báo cáo cho biết con kênh sẽ chủ yếu vận chuyển than đá, khoáng sản, xi măng, ngũ cốc, vật liệu xây dựng và container.
Mục tiêu của dự án là giúp các vùng nội địa kém phát triển hơn của Trung Quốc tiếp cận nhanh chóng và dễ dàng hơn với các tuyến hàng hải toàn cầu, từ đó thúc đẩy công nghiệp địa phương và tăng cường giao thương với thị trường xuất khẩu lớn nhất của nước này là ASEAN.
Sự bùng nổ thương mại giữa Trung Quốc và Đông Nam Á đóng vai trò then chốt giúp Bắc Kinh đối đầu với Mỹ trong cuộc chiến thương mại vào năm ngoái. Kim ngạch xuất khẩu sang ASEAN tăng 13,4%, bù đắp phần nào cho mức sụt giảm 20% trong các lô hàng xuất khẩu sang Mỹ.
Khởi công từ năm 2022, quá trình xây dựng kênh đào Bình Lục diễn ra với tốc độ nhanh chóng. Đầu năm nay, truyền thông nhà nước dự kiến dự án sẽ hoàn thành vào cuối năm. Tuy nhiên, theo hãng thông tấn Xinhua, tính đến đầu tháng 5, khối lượng công việc đã hoàn thành tới 94%. Các nút giao thắt nút dọc theo tuyến đường thủy này đã bước vào giai đoạn thử nghiệm tích nước – bước cuối cùng trước khi chính thức vận hành thử nghiệm.
Tuyến đường đầu tiên của kênh đào sẽ là tuyến liên kết trực tiếp đến đảo Hải Nam nằm ngay phía bên kia vịnh Bắc Bộ. Hòn đảo này đang được Bắc Kinh định hướng phát triển thành một trung tâm thương mại tự do toàn cầu.
Tờ Securities Times tuần trước đưa tin, tuyến vận tải biển từ Nam Ninh đến cảng Dương Phố của Hải Nam sẽ được khai trương trùng với thời điểm diễn ra Hội chợ Triển lãm Trung Quốc – ASEAN (CAEXPO) lần thứ 23, dự kiến tổ chức tại Nam Ninh vào tháng 9.
Trước đó vào tháng 4, Quảng Tây và Hải Nam đã ký kết một thỏa thuận khung nhằm chung tay phát triển mạng lưới xương sống cho vận tải đường bộ và đường biển, đưa 2 khu vực này trở thành mũi nhọn trong chiến lược hợp tác của Trung Quốc với Đông Nam Á.
Hải Nam đã triển khai cơ chế thuế quan riêng biệt vào cuối năm 2025, với mức thuế nhập khẩu thấp hơn so với phần còn lại của Trung Quốc. Tuy nhiên, theo nhật báo Quảng Tây, hòn đảo này không thể phát triển thành một trung tâm thương mại hưng thịnh nếu thiếu đi các mối liên kết chặt chẽ với những trung tâm công nghiệp sâu trong nội địa Trung Quốc.
Nhật báo này nhận định trong một bài viết vào tháng 4: “Đảo Hải Nam có tiềm lực hạn chế, rất khó để đạt được sự phát triển quy mô lớn và tập trung nếu không có sự hỗ trợ của vùng kinh tế nội địa. Khi hòn đảo này trở thành một cảng tự do thương mại, một lượng lớn tài nguyên từ Đông Nam Á sẽ chảy vào các tỉnh phía tây nam Trung Quốc thông qua Hải Nam. Ngược lại, các sản phẩm đặc sản của vùng này cũng có thể tận dụng chính tuyến đường đó để xuất khẩu ra quốc tế”.
Theo SCMP
