Loay hoay đàm phán với Iran, Mỹ lại phải nới trừng phạt dầu Nga thêm 30 ngày

19/05/2026 17:00

Bộ Tài chính Mỹ vừa thông báo quyết định gia hạn thêm 30 ngày đối với lệnh miễn trừ trừng phạt dành cho các lô hàng dầu mỏ của Nga đang trong quá trình vận chuyển trên biển. Động thái này diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang chịu áp lực lớn từ cuộc xung đột tại Iran.

Mục tiêu "giải tỏa" cho các quốc gia khó khăn

Chia sẻ trên mạng xã hội vào ngày 18/5, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết: "Giấy phép có thời hạn 30 ngày này sẽ giúp các quốc gia dễ bị tổn thương nhất có thể tiếp cận nguồn dầu mỏ của Nga đang bị kẹt ngoài khơi".

Ông Bessent cũng nhấn mạnh thêm rằng, việc gia hạn sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc "gia tăng tính linh hoạt và ổn định thị trường dầu thô, đảm bảo dầu đến được với các quốc gia khó khăn nhất về năng lượng".

Theo chi tiết giấy phép do Bộ Tài chính Mỹ ban hành, lệnh miễn trừ trừng phạt mới sẽ chính thức có hiệu lực đến 0h01 ngày 17/6 (theo giờ miền Đông nước Mỹ). Tương tự như các lệnh miễn trừ đã được ban hành trước đây, biện pháp nới lỏng này được quy định chặt chẽ: không cho phép bất kỳ giao dịch nào liên quan đến các cá nhân hoặc công ty đến từ Iran, Triều Tiên, Cuba và các vùng lãnh thổ thuộc Ukraine hiện đang bị Nga kiểm soát.

Quyết định vấp phải làn sóng chỉ trích

Đây là lần thứ hai chính quyền của Tổng thống Donald Trump quyết định gia hạn biện pháp miễn trừ đối với dầu Nga. Mục đích chính được đưa ra là nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu nghiêm trọng do hệ lụy từ cuộc xung đột tại Iran.

Tuy nhiên, động thái này đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ một số chính trị gia. Hai Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ là Jeanne Shaheen và Elizabeth Warren đã lên tiếng chỉ trích quyết định nới lỏng trừng phạt, gọi đây là một "món quà" dành cho Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Theo lập luận của hai Thượng nghị sĩ, mỗi USD mà Điện Kremlin thu về được từ giấy phép miễn trừ này đều gián tiếp giúp Tổng thống Putin tài trợ cho chiến dịch quân sự ở Ukraine. Bên cạnh đó, họ cũng bày tỏ sự hoài nghi về hiệu quả thực tế của chính sách, cho rằng lệnh nới lỏng trừng phạt sẽ không thực sự giúp hạ giá xăng tại thị trường nội địa Mỹ hay làm ổn định thị trường năng lượng toàn cầu như kỳ vọng.

Bối cảnh thị trường dầu mỏ căng thẳng

Nhìn lại năm ngoái, chính quyền ông Trump đã mạnh tay áp đặt các lệnh trừng phạt đối với hai "ông lớn" dầu mỏ của Nga là Rosneft và Lukoil. Mục tiêu cốt lõi của các lệnh trừng phạt này là nhằm cắt đứt nguồn thu khổng lồ của Moskva, từ đó gây sức ép buộc Nga phải chấm dứt chiến dịch tại Ukraine.

Thế nhưng, cục diện đã thay đổi sau khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran diễn ra, đẩy giá dầu thế giới tăng vọt. Đứng trước áp lực đó, vào hồi tháng 3 năm nay, Bộ Tài chính Mỹ đã lần đầu tiên phải cấp giấy phép miễn trừ đối với dầu Nga nhằm nỗ lực giảm bớt tình trạng thiếu hụt nguồn cung và "hạ nhiệt" giá dầu toàn cầu. Cần lưu ý rằng, lệnh miễn trừ này chỉ có tác dụng giải tỏa những lô dầu "hàng tồn" đã rời cảng từ trước đó, hoàn toàn không được áp dụng cho phần sản lượng dầu mới khai thác của Moskva.

Hiện tại, tình hình thị trường dầu mỏ vẫn đang hết sức căng thẳng. Đóng cửa phiên giao dịch ngày 18/5, giá dầu thô Brent giao kỳ hạn đã ghi nhận mức tăng khoảng 2,6%, vượt mốc 112 USD/thùng. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những lo ngại ngày càng gia tăng của giới đầu tư về tình trạng nguồn cung thắt chặt, đặc biệt là khi tuyến đường vận tải biển huyết mạch qua eo biển Hormuz vẫn đang trong tình trạng bị phong tỏa.

Nguồn: Tổng hợp