Loài ký sinh trùng ăn thịt biến mất 60 năm bất ngờ quay lại, Mỹ cảnh báo nguy cơ gây thiệt hại hàng tỷ USD

06/06/2026 16:27

Một loài ký sinh trùng ăn thịt từng bị "xóa sổ" khỏi Mỹ suốt 60 năm bất ngờ xuất hiện trở lại tại bang Texas, khiến giới chức khẩn cấp triển khai các biện pháp kiểm soát quy mô lớn để bảo vệ ngành chăn nuôi.

Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) xác nhận một bê con mới 3 tuần tuổi tại một trang trại ở La Pryor, bang Texas đã bị nhiễm ấu trùng giun xoắn Tân Thế giới (New World screwworm). Đây là trường hợp đầu tiên được ghi nhận tại Texas kể từ năm 1966.

Sự xuất hiện trở lại của loài ký sinh trùng nổi tiếng với khả năng ăn mô sống đã khiến chính quyền liên bang và bang Texas lập tức nâng mức cảnh báo, triển khai chiến dịch kiểm soát quy mô lớn nhằm ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch bệnh có thể gây tổn thất nặng nề cho ngành chăn nuôi Mỹ.

Đẻ trứng vào vết thương, ấu trùng ăn trực tiếp mô sống

Theo PBS, vòng đời của giun xoắn Tân Thế giới được nhiều chuyên gia ví như một bộ phim kinh dị ngoài đời thực. Loài giun nhiệt đới này chỉ giao phối một lần trong đời, nhưng con cái sẽ liên tục tìm kiếm các vết thương hở hoặc khu vực niêm mạc trên cơ thể động vật máu nóng để đẻ trứng.

Sau khi nở, hàng trăm ấu trùng sẽ sử dụng phần miệng sắc nhọn để khoan sâu vào mô sống và bắt đầu ăn thịt vật chủ. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, vật chủ có thể bị tổn thương nghiêm trọng, thậm chí tử vong.

Không chỉ đe dọa gia súc như bò, cừu, loại ký sinh trùng này còn có thể tấn công động vật hoang dã, chó mèo nuôi trong nhà và trong một số trường hợp hiếm gặp là cả con người.

Ảnh: Reuters

Ngay sau khi phát hiện ca nhiễm, bác sĩ thú y trưởng bang Texas Bud Dinges đã ban bố vùng kiểm dịch xung quanh trang trại với bán kính khoảng 20 km.

Các tuyến đường chính ra khỏi khu vực La Pryor hiện đều được đặt chốt kiểm soát. Xe chở gia súc và nhiều phương tiện khác phải dừng để kiểm tra trước khi được phép tiếp tục di chuyển.

Ông Dinges kêu gọi chủ trang trại và người nuôi thú cưng tuân thủ nghiêm ngặt các quy định nhằm ngăn chặn ký sinh trùng lan rộng. Giới chức bang cũng đã triển khai lực lượng tại các trạm kiểm soát và khu vực biên giới.

Theo quy định hiện tại, mọi động vật máu nóng, bao gồm cả chó và mèo, đều không được phép rời khỏi khu vực kiểm dịch nếu chưa được kiểm tra và phê duyệt.

Mỹ triển khai hàng triệu con đực vô sinh

Trước nguy cơ loài ký sinh trùng từng bị tiêu diệt quay trở lại, Bộ trưởng Nông nghiệp Mỹ Brooke Rollins khẳng định hiện chưa phát hiện thêm trường hợp lây nhiễm nào xung quanh ổ dịch. Bà cũng nhấn mạnh ấu trùng giun xoắn chỉ gây hại cho vật nuôi, không làm ô nhiễm thịt và không ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm.

Song song với việc tiếp tục duy trì lệnh cấm nhập khẩu gia súc từ Mexico được áp dụng từ năm trước, USDA còn triển khai biện pháp kiểm soát sinh học từng giúp Mỹ loại bỏ hoàn toàn loài này trong những năm 1960 và 1970.

Theo đó, cơ quan chức năng sẽ thả số lượng lớn ruồi đực đã được chiếu xạ khiến mất khả năng sinh sản xuống các khu vực có nguy cơ.

Khi ruồi cái trong tự nhiên giao phối với những con đực vô sinh này, trứng sinh ra sẽ không thể nở, từ đó làm suy giảm quần thể qua nhiều thế hệ và tiến tới loại bỏ hoàn toàn dịch hại.

Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng hệ thống phòng thủ hiện nay vẫn tồn tại những lỗ hổng.

Ông Lee Haines, phó giáo sư nghiên cứu khoa học sinh học tại University of Notre Dame, cảnh báo việc phát hiện ca nhiễm mới cho thấy ruồi xoắn đã vượt qua các biện pháp kiểm soát hiện có.

Theo ông, nguy cơ lớn nhất là ký sinh trùng có thể âm thầm lây lan trong quần thể động vật hoang dã, khiến việc phát hiện và kiểm soát trở nên khó khăn hơn rất nhiều, đặc biệt đối với các đàn gia súc được chăn thả trên những đồng cỏ rộng lớn.

Sự việc cũng làm dấy lên lo ngại đối với thị trường thịt bò Mỹ.

Trong những năm gần đây, hạn hán kéo dài cùng chi phí thức ăn chăn nuôi tăng mạnh đã khiến tổng đàn bò của Mỹ giảm xuống mức thấp nhất trong 75 năm. Nhiều tập đoàn chế biến thịt lớn như Cargill, Tyson Foods và JBS đang đối mặt với tình trạng nguồn cung bò sụt giảm nghiêm trọng.

Các chuyên gia ước tính, trong quá khứ, ruồi xoắn từng gây thiệt hại hàng chục triệu USD. Nếu đợt bùng phát lần này mất kiểm soát trên diện rộng tại Texas, ngành chăn nuôi địa phương có thể chịu tổn thất lên tới 1,8 tỷ USD, tương đương khoảng 47.000 tỷ đồng.

Hiện các hiệp hội đại diện ngành chế biến thịt đang tích cực làm việc với Bộ Nông nghiệp Mỹ, đề nghị cho phép vận chuyển gia súc từ những trang trại được đánh giá có nguy cơ thấp trực tiếp tới lò mổ nhằm giảm áp lực thiếu hụt nguồn cung trên thị trường.

Nguồn: ETtoday