Những bước chân không được phép dừng lại
Nhắc về cuộc đời binh nghiệp, Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Trần Ngọc Thổ, Nguyên Tham mưu trưởng Quân khu 7, Phó Chủ tịch Trung ương Hội nạn nhân chất độc da cam/đioxin Việt Nam không bắt đầu bằng những chiến công, mà bằng lời thề của tuổi trẻ.
Đó là lời thề của người lính rời miền Bắc, gác lại tất cả yêu thương để bước vào chiến trường miền Nam - nơi đất đai bị cày xới bởi bom đạn, nơi ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ tính bằng gang tấc. Ông đã đi qua những “tọa độ lửa” như Củ Chi, Đồng Tháp - những nơi mà mỗi tấc đất đều thấm đẫm mồ hôi và xương máu của đồng đội.
Thiếu tướng, AHLLVT Trần Ngọc Thổ, Nguyên Tham mưu trưởng Quân khu 7, Phó Chủ tịch Trung ương Hội nạn nhân chất độc da cam/đioxin Việt Nam.
Trong ký ức của ông, chiến tranh không chỉ là những trận đánh, mà là những bước chân không được phép dừng lại. Đó là những cuộc hành quân xuyên đêm, những khoảnh khắc sinh tử khi phía trước là lửa đạn, phía sau là niềm tin không thể quay đầu. “Chúng tôi khi ấy chỉ có một suy nghĩ duy nhất: Phải tiến lên, không được lùi”, ông nhớ lại.
Nhưng điều khiến ông day dứt nhất không phải là bom rơi đạn nổ, mà là hình bóng của những người đồng đội đã mãi mãi nằm lại. Nhiều người ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, chưa kịp sống trọn một đời bình yên.
Sau chiến tranh, ông tiếp tục lặng lẽ đi tìm đồng đội, góp sức đưa các anh trở về với đất mẹ. “Người còn sống phải có bổn phận với người đã khuất”, ông nói.
Thiếu tướng, AHLLVT Trần Ngọc ThổĐi qua một đời trận mạc, điều ông giữ lại không phải là hào quang, mà là nhân cách sống trọn nghĩa, trọn tình. Với ông, được sống trong hòa bình, độc lập, thống nhất là niềm hạnh phúc lớn nhất, đồng thời cũng là trách nhiệm lớn lao.
Ở một góc nhìn khác, họa sĩ, kỷ lục gia, cựu chiến binh Nguyễn Văn Việt chậm rãi chia sẻ, giọng trầm lại khi nhắc về những năm tháng chiến tranh. Theo ông, những người lính cầm súng không phải vì khát khao đối đầu, mà sâu thẳm là vì tình yêu hòa bình.
Những bức tranh ông vẽ hôm nay không chỉ là nghệ thuật, mà còn là cách lưu giữ ký ức và kể lại sự thật lịch sử là những điều ông từng tận mắt chứng kiến giữa chiến trường khốc liệt. “Lịch sử không chỉ nằm trong sách vở, mà còn sống động trong ký ức của những người đã đi qua chiến tranh”, ông nói.
Họa sĩ, kỷ lục gia, cựu chiến binh Nguyễn Văn Việt (phải) chụp ảnh cùng đồng đội của mình.
Đó là ký ức của những con người từng đối mặt với cái chết, chứng kiến mất mát, chia ly và những nỗi đau khó gọi thành tên. Theo ông, thế hệ trẻ hôm nay may mắn khi không phải trải qua chiến tranh, nhưng cũng vì thế mà khó cảm nhận hết những hậu quả sâu sắc mà nó để lại. Đó là những đổ nát, là những vết thương âm ỉ trong lòng người và cả dân tộc.
“Chiến tranh đi qua, nhưng nỗi đau còn ở lại rất lâu. Chính vì vậy, điều tôi mong mỏi nhất là thế hệ sau hiểu hơn, trân trọng hơn giá trị của hòa bình. Hãy yêu chuộng hòa bình và nói không với chiến tranh”.
Còn Thượng tá Nguyễn Danh Quân, Cán bộ Cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam, cho rằng, những ký ức chiến tranh của các thế hệ đi trước chính là “mạch nguồn truyền thống” được gìn giữ, bồi đắp suốt hơn 80 năm xây dựng và trưởng thành của Quân đội.
Nếu trước đây, ký ức ấy chủ yếu được truyền lại qua những buổi gặp gỡ, kể chuyện trực tiếp, thì ngày nay đã được lan tỏa bằng nhiều hình thức phong phú: Từ các hoạt động do Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng tổ chức đến các chương trình chính luận nghệ thuật, giao lưu với nhân chứng lịch sử.
Thượng tá Nguyễn Danh Quân, Cán bộ Cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Đặc biệt, trong thời đại số, những câu chuyện ấy còn lan tỏa mạnh mẽ qua báo chí, phim ảnh, âm nhạc và các nền tảng internet, giúp thế hệ trẻ tiếp cận lịch sử một cách gần gũi hơn. “Lịch sử không hề khô khan, mà ẩn chứa trong đó là tình yêu nước sâu sắc và khát vọng hòa bình”, Thượng tá Nguyễn Danh Quân nhấn mạnh.
Từ những ký ức ấy, theo Thượng tá Quân, điều quan trọng nhất thế hệ hôm nay cần học là lòng biết ơn và sự trân trọng đối với những hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đồng thời, người trẻ cần rèn luyện bản lĩnh, chủ động nhận diện và đấu tranh với những luận điệu xuyên tạc lịch sử, bảo vệ sự thật và giá trị của các cuộc kháng chiến.
Việc kế thừa truyền thống không dừng ở nhận thức, mà cần được thể hiện bằng hành động cụ thể. Sẵn sàng cống hiến trí tuệ, đạo đức, năng lực để xây dựng đất nước ngày càng hùng cường; đồng thời trở thành “cầu nối” lan tỏa những câu chuyện, bài học lịch sử đến cộng đồng.
Hòa bình hôm nay được tiếp nối bằng trách nhiệm và niềm tin
Trong những ngày lễ lớn, chiến sĩ Lê Triết, lực lượng Cảnh sát cơ động (PK02, Công an Tp.HCM) mang trong mình cảm xúc đặc biệt khi trực tiếp tham gia bảo đảm an ninh, trật tự cho các hoạt động kỷ niệm.
Với anh, đó không chỉ là nhiệm vụ mà còn là niềm vinh dự. "Được đứng trong hàng ngũ thực hiện nhiệm vụ vào dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước là điều khiến tôi rất tự hào. Mỗi vị trí gác, mỗi ca trực đều mang ý nghĩa riêng, vì mình đang góp phần giữ gìn sự bình yên cho ngày lễ của dân tộc", anh chia sẻ.
Chiến sĩ Lê Triết, lực lượng Cảnh sát cơ động (PK02, Công an Tp.HCM) làm nhiệm vụ tại một sự kiện trên địa bàn Tp.HCM.
Sinh ra và lớn lên trong thời bình, không trải qua chiến tranh, nhưng qua những câu chuyện của thế hệ đi trước, anh hiểu rõ giá trị của hòa bình. Những ngày cao điểm, cường độ làm việc lớn, thời gian nghỉ ngơi ít, nhưng với anh, đó không phải là khó khăn mà là trách nhiệm.
“Có những hôm phải trực liên tục, nhưng khi thấy người dân vui vẻ, an toàn trong dịp lễ, tôi cảm thấy mọi nỗ lực đều xứng đáng. Dù không cầm súng ra chiến trường, nhưng chúng tôi đang góp phần giữ gìn thành quả của hòa bình”, anh bày tỏ.
Với anh, nhiệm vụ của người chiến sĩ trong thời bình không chỉ là bảo đảm an ninh, mà còn là giữ vững niềm tin của nhân dân. “Chúng tôi luôn rèn luyện bản lĩnh, kỷ luật, sẵn sàng hoàn thành mọi nhiệm vụ. Mỗi người, dù ở vị trí nào, cũng cần sống có trách nhiệm hơn với xã hội, với đất nước”, anh khẳng định.
Bà Phạm Thị Thanh Tuyền, Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Thới An, Tp.HCM.
Cùng với đó, tại các “địa chỉ đỏ” di tích lịch sử, những người làm công tác tuyên truyền vẫn lặng lẽ nối dài ký ức. Bà Phạm Thị Thanh Tuyền, Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Thới An, mỗi ngày đều kể lại lịch sử bằng tất cả sự trân trọng.
“Tôi là người đón tiếp và thuyết minh cho người dân, du khách tại khu di tích Vườn Cau Đỏ. Đối với tôi, mỗi lần thuyết minh, tôi không chỉ kể lại câu chuyện của quá khứ, mà dường như tôi đang được sống cùng nó. Mỗi đoàn khách đến là một cơ hội để gieo vào lòng người nghe những rung cảm, từ đó hiểu hơn về di tích, hiểu rõ hơn giá trị của hòa bình. Điều khiến tôi xúc động nhất là ánh mắt lặng đi của người nghe sau mỗi câu chuyện. Khi họ mang theo sự thấu hiểu rời đi, tôi tin rằng lịch sử đã được tiếp nối một cách bền vững”, bà Thanh Tuyền nói.
Phương Nhi (ngoài cùng bên phải) chụp ảnh tại công trình chào mừng 30/4 tại Vườn Cau Đỏ (phường Thới An, Tp.HCM).
Với Trần Nguyễn Phương Nhi, sinh viên năm nhất Khoa Kỹ thuật Xây dựng, Trường Đại học Công nghiệp Tp.HCM, ngày 30/4 không chỉ là ký ức, mà còn là động lực cho hiện tại và tương lai.
“Khi nhìn thấy đất nước phát triển từng ngày, tôi càng hiểu hòa bình này không hề dễ dàng có được. Là sinh viên xây dựng, tôi muốn góp phần tạo nên những công trình bền vững như một cách tri ân thế hệ đi trước”, Nhi bộc bạch.
Gợi lại ký ức sau ngày thống nhất qua ảnh tư liệu quý
