Cuba vinh danh công trình được gọi là "kiệt tác dưới lòng đất", hơn 60 năm vận hành vẫn như mới

12/05/2026 00:26

Công trình này của Cuba được xây dựng công phu, vẫn chạy tốt dù nằm sâu hơn 300 m dưới lòng đất.

Nhà máy thủy điện Hanabanilla của Cuba vừa được vinh danh. Ảnh: vanguardia.cu

Nhà máy thủy điện Hanabanilla của Cuba vừa được vinh danh. Ảnh: vanguardia.cu

Đây là nhà máy thủy điện Hanabanilla. Nhà máy này vừa nhận được Giải thưởng Phục hồi và Bảo tồn Quốc gia do Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia Cuba trao tặng.

Theo tờ Granma (Cuba), sau hơn 60 năm hoạt động, nhà máy thủy điện Hanabanilla vẫn giữ được vẻ ngoài như mới. Đây là một trong những ưu điểm nổi bật của công trình này. Nhà máy nằm sâu 348 m dưới lòng đất, đóng vai trò thiết yếu đối với sự ổn định của Hệ thống Điện Quốc gia Cuba (SEN).

Chính nhờ tình yêu cùng với niềm đam mê của các công nhân và quản lý dành cho nhà máy là chìa khóa để bảo tồn công trình này. Đây là công trình được xây dựng vào đầu những năm 1950 và đến ngày 11/1/1963 thì những tuabin đầu tiên đã được đồng bộ hóa với hệ thống SEN.

Từ đó đến nay, nhà máy thủy điện Hanabanilla góp phần ổn định việc phân phối năng lượng lưu thông ở Cuba, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong thời kỳ khủng hoảng năng lượng tại quốc gia này trong thời gian gần đây.

Việc nhà máy nhận được Giải thưởng Phục hồi và Bảo tồn Quốc gia do Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia Cuba trao tặng, là sự ghi nhận dành cho tất cả các công nhân, người lao động đã và đang làm việc ở đây.

Ông Ángel Nervis Pérez Marín, giám đốc nhà máy thủy điện, người vinh dự dẫn dắt một đội ngũ để công nghệ đã vận hành trong nhiều năm có thể hoạt động, cho biết: “Giải thưởng này là sự ghi nhận dành cho tất cả chúng ta, những người đã làm việc tại địa điểm này trong nhiều năm, với rất nhiều hy sinh”.

Nhà máy thủy điện đã vận hành hơn 60 năm ở Cuba

 - Ảnh 1.

Nhà máy thủy điện Hanabanilla đã hoạt động được hơn 60 năm. Ảnh: ACN

Để đến được trung tâm của nhà máy thủy điện, nơi đặt các tuabin và nơi sản xuất năng lượng, hành trình phải được thực hiện bằng một toa xe được kéo bởi tời, đi xuống qua một đoạn đường ray dài 348 mét với độ dốc 42 độ, để tạo lối đi đến các tổ máy.

Đây chính là tuyến đường mà các kỹ thuật viên và toàn bộ hệ thống hậu cần cần thiết sử dụng để đảm bảo an toàn cho nhân viên làm việc tại nhà máy. Chỉ 6 phút đi bộ là đến được trung tâm nhà máy. Về phía một bên, có thể thấy một cầu thang bê tông với 1.064 bậc, đóng vai trò như là lối thoát hiểm.

Tất cả công nhân trong nhà máy đều thuộc lòng lịch sử của cơ sở này. Bất kỳ ai trong số họ cũng có thể cho chúng ta biết rằng việc xây dựng nhà máy bắt đầu vào đầu những năm 1950 và bị tạm dừng vào năm 1958, khi công trình đã hoàn thành được 70%.

Đáng chú ý, vào năm 1952, PRICHEC, một công ty gồm nhiều ông trùm kinh doanh người Cuba thời bấy giờ, đã tài trợ cho việc nghiên cứu và thực hiện dự án. Sau khi khảo sát lòng đất, đường cao tốc Macagua-Hanabanilla đã được xây dựng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận địa điểm này.

Sau đó, một cuộc đấu giá đã được tổ chức để xác định đơn vị sẽ thi công giếng đứng, đường hầm và các buồng chứa. Kết quả, công ty Tecon đến từ Dallas, Texas (Mỹ) đã thắng thầu. Trong khi đó, tại phía đông nam, công tác giải phóng mặt bằng để xây dựng hồ chứa nước cung cấp cho nhà máy thủy điện cũng được tiến hành. Công việc này do công ty xây dựng Ingeniería González del Valle SA thực hiện.

Kế tiếp, nhờ sự hỗ trợ của những kỹ thuật viên người Séc, Cuba đã hoàn thành việc xây dựng và lắp đặt được 2 tổ máy đầu tiên, nhờ đó hòa lưới với Hệ thống điện quốc gia vào ngày 11/1/1963.

Tổ máy thứ ba của nhà máy được đặt hàng hoàn toàn từ Tiệp Khắc cũ, và đi vào hoạt động trong năm 1968, nâng công suất của hệ thống lên 43 MW.

Ngoài ra, hồ chứa của công trình có khả năng chứa 286 triệu m3 nước và có hai đập chính là Hanabanilla và Jibacoa; hai đập phụ và đập tràn, nơi các sông Hanabanilla, Negro và Guanayara đổ nước. Ngoài ra, còn có các dòng suối El Trinitario, El Junco, Economía, El Solitario và El Cacao.