"Chỉ cần một mắt xích đứt gãy có thể trở thành thảm hoạ sức khoẻ cộng đồng"

Quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi, siết từ gốc

Phát biểu tại lễ phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 vào sáng ngày 16/4, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, vấn đề an toàn thực phẩm không chỉ là câu chuyện quản lý mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội, từ cơ quan nhà nước, doanh nghiệp đến từng người dân.

Theo Bộ trưởng, việc lựa chọn chủ đề năm nay gắn với thực tiễn khi nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn diễn ra hằng ngày, đặc biệt trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống.

Một trong những định hướng lớn được Bộ Y tế đưa ra là chuyển đổi tư duy quản lý từ từng khâu riêng lẻ sang quản lý theo toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm. Điều này nhằm kiểm soát chặt chẽ từ sản xuất, chế biến đến tiêu dùng.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan

Bộ trưởng cho biết, Bộ Y tế đang hoàn thiện dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội trong thời gian tới, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để truy xuất nguồn gốc hàng hóa, hạn chế tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng.

“Chính sách dù tốt đến đâu nhưng nếu tổ chức thực hiện không nghiêm thì vẫn không hiệu quả. Ngộ độc thực phẩm xảy ra ở từng cơ sở, từng địa bàn, nên vai trò của địa phương là đặc biệt quan trọng”, Bộ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh.

Cùng với đó, Bộ Y tế khẳng định quan điểm xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, không có “vùng cấm”, đồng thời bảo vệ các doanh nghiệp làm ăn chân chính. Uy tín doanh nghiệp, theo Bộ trưởng, có thể mất chỉ trong thời gian ngắn nếu vi phạm an toàn thực phẩm, nhưng để khôi phục lại là cả một quá trình dài.

“Đây là cuộc chiến lâu dài, đòi hỏi sự bền bỉ và quyết liệt. Nhưng nếu làm tốt, chúng ta không chỉ bảo vệ sức khỏe người dân mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững”, Bộ trưởng Đào Hồng Lan khẳng định.

Nguy cơ lớn từ thức ăn đường phố, huy động toàn xã hội cùng vào cuộc

Từ góc độ địa phương, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm Tp.HCM chỉ ra rằng rủi ro lớn nhất hiện nay nằm ở khu vực dịch vụ ăn uống nhỏ lẻ và thức ăn đường phố.

Bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm Tp.HCM

“Chỉ cần một mắt xích đứt gãy, từ nguồn nguyên liệu không rõ ràng, sai sót trong bảo quản đến thói quen vệ sinh kém đều có thể trở thành thảm họa sức khỏe cộng đồng”, bà phân tích.

Để kiểm soát tình trạng này, Tp.HCM sẽ tập trung vào 3 giải pháp chính: tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức; đẩy mạnh kiểm tra, xử lý và công khai vi phạm; đồng thời nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện sớm các vụ ngộ độc thực phẩm.

Đặc biệt, thành phố sẽ siết chặt quản lý bếp ăn tập thể, nhất là tại trường học và các đơn vị cung cấp suất ăn sẵn là những nơi tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến số đông.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch Tp.HCM, cho biết, thành phố hiện có quy mô dân số lớn, đặt ra áp lực không nhỏ đối với công tác quản lý an toàn thực phẩm.

Dù đã đạt được một số kết quả tích cực, nhưng thực tế vẫn ghi nhận các vụ ngộ độc và nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Vì vậy, năm 2026, Tp.HCM xác định chủ đề hành động là “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”.

Theo ông Cường, để đạt hiệu quả, cần đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao trách nhiệm của cơ sở sản xuất - kinh doanh; tăng cường thanh tra, kiểm tra; đồng thời phát huy vai trò giám sát của các tổ chức xã hội và người dân.

Bên cạnh đó, thành phố cũng sẽ ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc thực phẩm và nâng cao hiệu quả giám sát.

Xe tuyên truyền lưu động về an toàn thực phẩm tại Tp.HCM

Đề xuất giám sát chuyên đề việc thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm

Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát kiến nghị UBTVQH báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định UBTVQH giám sát chuyên đề: "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn thực phẩm giai đoạn 2021 - 2026".