Lứa gà con ra đời từ "vỏ trứng" in 3D
Một công ty công nghệ sinh học của Mỹ vừa công bố đã ấp nở thành công 26 chú gà con trong môi trường nhân tạo, sử dụng cấu trúc dạng lưới in 3D mô phỏng vỏ trứng tự nhiên.
Theo Hãng tin AP, ngày 19/5, Công ty Colossal Biosciences cho biết các chú gà con này hiện ở nhiều độ tuổi khác nhau, từ vài ngày tuổi đến vài tháng tuổi. Chúng được sinh ra không phải trong những quả trứng thông thường, mà từ một hệ thống vỏ nhân tạo được thiết kế để mô phỏng một phần chức năng của vỏ trứng thật.
Một công ty công nghệ sinh học của Mỹ vừa công bố đã ấp nở thành công 26 chú gà con trong môi trường nhân tạo, sử dụng cấu trúc dạng lưới in 3D mô phỏng vỏ trứng tự nhiên. (Ảnh: AP)
Trong thí nghiệm, các nhà khoa học đưa trứng đã thụ tinh vào hệ thống nhân tạo rồi đặt vào máy ấp. Do phôi trong trứng tự nhiên thường hấp thụ canxi từ vỏ trứng để phát triển, nhóm nghiên cứu đã bổ sung canxi trong quá trình ấp. Họ cũng ghi lại hình ảnh sự phát triển của phôi theo thời gian thực.
Hệ thống này có một lớp màng cho phép lượng oxy phù hợp đi vào bên trong, tương tự cách vỏ trứng tự nhiên giúp phôi trao đổi khí. Thiết kế dạng trong suốt cũng giúp các nhà khoa học quan sát quá trình phát triển mà không cần phá vỡ môi trường bên trong.
Với Colossal Biosciences, đây không chỉ là một thí nghiệm trên gà. Công ty cho rằng công nghệ này có thể trở thành một phần quan trọng trong những dự án lớn hơn, đặc biệt là tham vọng hồi sinh các loài động vật đã tuyệt chủng.
Vì sao giới khoa học vẫn tranh cãi?
Dù gây chú ý mạnh, công nghệ này chưa được tất cả các nhà khoa học xem là một "quả trứng nhân tạo" hoàn chỉnh.
Nhà sinh vật học tiến hóa Vincent Lynch thuộc Đại học Buffalo, Mỹ, cho rằng cách gọi này có thể gây hiểu nhầm. Theo ông, nhóm nghiên cứu vẫn phải đưa vào hệ thống các thành phần vốn đã có sẵn trong một quả trứng, bao gồm trứng đã thụ tinh và các chất cần thiết cho sự phát triển của phôi.
"Đó không phải là trứng nhân tạo vì bạn đã phải đổ tất cả các bộ phận cấu thành khác của một quả trứng vào đó. Đây chỉ là một chiếc vỏ trứng nhân tạo", ông Lynch nhận định.
Dù gây chú ý mạnh, công nghệ này chưa được tất cả các nhà khoa học xem là một "quả trứng nhân tạo" hoàn chỉnh. (Ảnh: AP)
Một điểm khác khiến giới khoa học thận trọng là hệ thống của Colossal Biosciences chưa bao gồm đầy đủ các cấu trúc tạm thời vốn tự hình thành trong trứng tự nhiên. Những cấu trúc này đóng vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng phôi, ổn định môi trường bên trong và loại bỏ chất thải trong quá trình phát triển.
Nói cách khác, thành công ấp nở 26 chú gà con là một bước tiến đáng chú ý, nhưng chưa đồng nghĩa với việc con người đã tạo ra một quả trứng hoàn chỉnh từ đầu đến cuối. Công nghệ hiện tại mới mô phỏng một phần môi trường mà phôi cần để phát triển.
Bên cạnh đó, các chuyên gia độc lập cũng lưu ý rằng việc nuôi phôi gà bên ngoài vỏ trứng tự nhiên không phải là một ý tưởng hoàn toàn mới. Các hệ thống nuôi phôi không vỏ từng được nghiên cứu trước đây. Điểm khiến công bố lần này gây chú ý nằm ở việc Colossal Biosciences sử dụng cấu trúc in 3D, có khả năng quan sát phôi và có thể hướng tới việc mở rộng kích thước trong tương lai.
Từ gà con đến tham vọng hồi sinh loài tuyệt chủng
Colossal Biosciences vốn được biết đến với các dự án gây tranh cãi liên quan đến "hồi sinh" những loài đã tuyệt chủng. Trước đó, công ty từng công bố việc chỉnh sửa gene ở động vật sống để tạo ra những cá thể mang đặc điểm giống các loài đã biến mất, như chuột có bộ lông dài gợi liên tưởng tới voi ma mút hay chó sói con mang đặc điểm của loài sói dire wolf.
Với công nghệ vỏ trứng nhân tạo, công ty kỳ vọng có thể tiến thêm một bước trong các dự án liên quan đến chim tuyệt chủng. (Ảnh: AP)
Với công nghệ vỏ trứng nhân tạo, công ty kỳ vọng có thể tiến thêm một bước trong các dự án liên quan đến chim tuyệt chủng. Giám đốc điều hành Colossal Biosciences, ông Ben Lamm, cho biết công nghệ này trong tương lai có thể được mở rộng để phục vụ mục tiêu biến đổi gene các loài chim hiện đại thành những loài có đặc điểm giống chim Moa khổng lồ của New Zealand.
Moa là nhóm chim khổng lồ đã tuyệt chủng, từng sinh sống ở New Zealand. Một trong những rào cản lớn khi muốn phục dựng các loài chim như Moa là vấn đề sinh sản. Trứng của chim Moa được cho là lớn gấp nhiều lần trứng của các loài chim hiện đại, thậm chí lớn gấp khoảng 80 lần trứng gà. Điều này khiến việc tìm một loài chim hiện đại có thể đẻ hoặc "mang hộ" loại trứng như vậy trở nên gần như bất khả thi.
Đó cũng là lý do Colossal Biosciences xem vỏ trứng nhân tạo là một hướng đi tiềm năng. Nếu có thể tạo ra môi trường ấp đủ lớn và đủ ổn định, công ty cho rằng con người có thể vượt qua một trong những thách thức lớn nhất của việc phục dựng các loài chim đã biến mất.
Đó cũng là lý do Colossal Biosciences xem vỏ trứng nhân tạo là một hướng đi tiềm năng. (Ảnh: AP)
Tuy nhiên, nhiều nhà khoa học vẫn tỏ ra hoài nghi. Họ cho rằng việc tạo ra một cá thể mang một số đặc điểm giống loài tuyệt chủng không đồng nghĩa với việc hồi sinh chính loài đó. Một con chim hiện đại được chỉnh sửa gene để giống Moa vẫn chỉ là một sinh vật biến đổi gene, không phải Moa đúng nghĩa.
Ngoài vấn đề kỹ thuật, câu chuyện còn đặt ra nhiều câu hỏi đạo đức. Nếu một loài đã tuyệt chủng được đưa trở lại, liệu chúng có thể tồn tại trong môi trường hiện nay, khi hệ sinh thái đã thay đổi rất nhiều so với quá khứ? Con người sẽ nuôi dưỡng, bảo vệ và quản lý chúng như thế nào?
Thành công với 26 chú gà con vì vậy vừa mở ra một viễn cảnh táo bạo, vừa nhắc lại ranh giới mong manh giữa tiến bộ công nghệ và những câu hỏi chưa có lời giải. Với giới khoa học, đây có thể là một bước tiến đáng theo dõi. Nhưng để gọi đó là cánh cửa thực sự dẫn tới việc hồi sinh các loài tuyệt chủng, vẫn còn một chặng đường rất dài phía trước.
